ΠΑΣΟΚ - ΕΛ.Α.Σ.: Η ρήξη βαθαίνει και βαραίνει την επόμενη μέρα της κεντροαριστεράς

Ολοένα και πιο οξεία εξελίσσεται η αντιπαράθεση μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, με τα διαδοχικά επεισόδια των τελευταίων ημερών να αναδεικνύουν μια βαθύτερη πολιτική διαφωνία, που υπερβαίνει τη μάχη για τη δεύτερη θέση και αγγίζει πλέον την ίδια την προοπτική της προοδευτικής διακυβέρνησης.

Πίσω από τις σκληρές ανακοινώσεις, τις προσωπικές αιχμές και τις δημόσιες αντιπαραθέσεις στελεχών βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά τους συσχετισμούς στην Κεντροαριστερά. Το διακύβευμα δεν περιορίζεται στο ποια πολιτική δύναμη θα προηγηθεί της άλλης, αλλά επεκτείνεται στο ποια θα αποκτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων και, κυρίως, ποια θα είναι σε θέση να καθορίσει τους όρους μιας ενδεχόμενης συνεργασίας μετά τις εκλογές.

Η αντίφαση είναι σαφής. Από τη μία πλευρά, ο Αλέξης Τσίπρας επιμένει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν αποτελεί αντίπαλό του, αφήνοντας ανοιχτή την προοπτική μελλοντικής προγραμματικής συνεννόησης, με την προϋπόθεση ότι η ΕΛ.Α.Σ. θα έχει αναδειχθεί πρώτη στις εκλογές. Από την άλλη, η Χαριλάου Τρικούπη αντιμετωπίζει ολοένα πιο επιθετικά το εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού, καταλογίζοντάς του ακόμη και προσωπική ευθύνη για παρεμβάσεις στελεχών και συνεργατών του. Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ οι δύο πλευρές διεκδικούν ένα σημαντικό τμήμα του ίδιου εκλογικού ακροατηρίου, ακολουθώντας, ωστόσο, διαφορετικές στρατηγικές ως προς τη συγκρότηση μιας εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.

Από τις πολιτικές διαφωνίες στις προσωπικές αιχμές

Το τελευταίο επεισόδιο της αντιπαράθεσης πυροδοτήθηκε από το άρθρο του στενού συνεργάτη του Αλέξη Τσίπρα, Θανάση Καρτερού, για τον Νίκο Ανδρουλάκη, στο οποίο ο αρθρογράφος έθεσε, μεταξύ άλλων, το ερώτημα εάν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι «βλάκας».

Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους, αποδίδοντας στον Αλέξη Τσίπρα την πολιτική ευθύνη για το άρθρο Καρτερού. Η σύγκρουση συνεχίστηκε και τη Δευτέρα (12/10), όταν το ΠΑΣΟΚ συνέδεσε το επίμαχο δημοσίευμα με δηλώσεις του Πάνου Καμμένου στο OPEN εναντίον του Νίκου Ανδρουλάκη, υποστηρίζοντας ότι «λαϊκιστές όλων των αποχρώσεων και ακροδεξιοί συμπράττουν και χτυπούν» τον πρόεδρό του. Στην ίδια ανακοίνωση, η Χαριλάου Τρικούπη κατηγόρησε την ΕΛ.Α.Σ. ότι ακολουθεί «μονομέτωπη στρατηγική εναντίον του ΠΑΣΟΚ», επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό ότι ο πρώην πρωθυπουργός καθοδηγεί τις επιθέσεις.

Ένα ακόμη μέτωπο έχει ανοίξει, στο μεταξύ, ανάμεσα στην αναπληρώτρια εκπρόσωπο Τύπου της ΕΛ.Α.Σ., Άννα Παπαδοπούλου, και τον γραμματέα Αυτοοργάνωσης του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρη Κωνσταντόπουλο. Τη Δευτέρα, η κ. Παπαδοπούλου κατέθεσε έγκληση σε βάρος του πρώην βουλευτή για εξύβριση και απειλή, με αφορμή όσα καταγγέλλει ότι συνέβησαν κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος τηλεοπτικής εκπομπής στις 7 Οκτωβρίου. Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ. ζητά, μεταξύ άλλων, την εξέταση μαρτύρων και την αναζήτηση υλικού από τις κάμερες του τηλεοπτικού σταθμού, προκειμένου να διερευνηθούν οι καταγγελίες της, τις οποίες ο κ. Κωνσταντόπουλος αμφισβητεί.

Τσίπρας: «Αντίπαλός μου δεν είναι ο Ανδρουλάκης»

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ήρθαν και οι τοποθετήσεις του Αλέξη Τσίπρα στη συνέντευξή του στο Κρήτη TV, όπου ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε δύο προϋποθέσεις για τον σχηματισμό προοδευτικής κυβέρνησης: την ανάδειξη της ΕΛ.Α.Σ. σε πρώτη πολιτική δύναμη και την επίτευξη προγραμματικής συμφωνίας με άλλα κόμματα του προοδευτικού χώρου. Παράλληλα, επιχείρησε να διαχωρίσει τον πολιτικό ανταγωνισμό από την ευθεία αντιπαλότητα μεταξύ των προοδευτικών δυνάμεων. «Πάντως αντίπαλος δικός μου δεν είναι ο Ανδρουλάκης. Αντίπαλος δικός μου είναι ο Μητσοτάκης», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιμένοντας ότι ο ίδιος δεν επιλέγει να απαντά στις επιθέσεις που δέχεται από άλλους πολιτικούς χώρους. «Εγώ δεν τσακώνομαι με κανέναν, κύριε Σαχίνη, έχετε δει; Με έχετε δει να επιτίθεμαι στον Ανδρουλάκη; Δεν έχω επιτεθεί», υποστήριξε, προσθέτοντας ότι «οι 7 στις 10 τοποθετήσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ είναι εναντίον της ΕΛ.Α.Σ.». Ο πρώην πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι τα δύο κόμματα βρίσκονται σε ανταγωνιστική σχέση, χρησιμοποιώντας μάλιστα τη λέξη «τζαρτζαρίσματα» για να περιγράψει τις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις. Έσπευσε, ωστόσο, να επισημάνει ότι αυτός ο ανταγωνισμός δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαρκή σύγκρουση που θα ακυρώνει τη δυνατότητα μελλοντικής συνεννόησης. Η τελευταία, πάντως, στην πολιτική πρόταση του Αλέξη Τσίπρα προϋποθέτει ότι η ΕΛ.Α.Σ. θα έχει προηγουμένως εξασφαλίσει την εκλογική πρωτιά και, κατ' επέκταση, την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Αιχμές Κουφονικολάκου και διαφοροποίηση Σιακαντάρη

Στο ίδιο μήκος κύματος ως προς τη διάκριση μεταξύ ανταγωνισμού και αντιπαλότητας κινήθηκε και η Θεώνη Κουφονικολάκου, η οποία, μιλώντας στο OPEN, επανέλαβε ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν αντιμετωπίζει το ΠΑΣΟΚ ως αντίπαλο, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, την ύπαρξη προγραμματικού ανταγωνισμού. Η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ. άσκησε παράλληλα ευθεία κριτική στην ηγεσία της Χαριλάου Τρικούπη, κάνοντας λόγο για «περίκλειστο σύστημα ηγεσίας» και δυσκολία στις συνεργασίες, ενώ υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ επιλέγει συχνά να ασκεί αντιπολίτευση στην αντιπολίτευση. Αναφερόμενη στο άρθρο του Θανάση Καρτερού, έκανε λόγο για «ένα άρθρο, μιας αυτόνομης πένας, ενός αξιόλογου αρθρογράφου», απορρίπτοντας ουσιαστικά την απόδοση ευθύνης για το περιεχόμενό του στην ηγεσία της ΕΛ.Α.Σ. Παράλληλα, κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ ότι επιχείρησε να αξιοποιήσει το δημοσίευμα ως αντιπερισπασμό από τη συζήτηση για την καταγγελλόμενη επίθεση σε βάρος της Άννας Παπαδοπούλου.

Στον αντίποδα, σαφείς αποστάσεις από το άρθρο Καρτερού πήρε ο Γιώργος Σιακαντάρης, ο οποίος συμμετείχε στη διαμόρφωση του ιδρυτικού μανιφέστου της ΕΛ.Α.Σ. Με ανάρτησή του στο Facebook, εξέφρασε την ενόχλησή του για τη στάση υποστηρικτών του κόμματος που επέλεξαν να αναπαράγουν το επίμαχο άρθρο, χωρίς να καταδικάσουν τους προσωπικούς χαρακτηρισμούς σε βάρος του Νίκου Ανδρουλάκη. «Με θλίβει όμως το γεγονός πως πολλοί που υποστηρίζουν την ΕΛΑΣ, όπως και εγώ, θεώρησαν πολιτικά σκόπιμο, όχι μόνο να μη πουν λέξη καταδίκης», ανέφερε χαρακτηριστικά, σχολιάζοντας την αναπαραγωγή του δημοσιεύματος με τη φράση «Τι ντροπή!». Μάλιστα, ξεκαθάρισε ότι «καμία κομματική και πολιτική σκοπιμότητα δεν θα μου υπαγόρευε να μη πάρω θέση επί του θέματος», προσθέτοντας πως «στον προφορικό λόγο επιτρέπονται τα ολισθήματα, στον γραπτό όμως με τίποτα δεν πρέπει να επιτρέπεται κάτι τέτοιο». Ο Γιώργος Σιακαντάρης αναφέρθηκε και στην υπόθεση Παπαδοπούλου – Κωνσταντόπουλου, σημειώνοντας ότι «καλώς καταδίκασαν όσοι από το ΠΑΣΟΚ καταδίκασαν» την επίθεση που καταγγέλλει η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ., συμπληρώνοντας: «Και κακώς κρύφτηκαν κάποιοι άλλοι».

Η επόμενη ημέρα

Πέρα, πάντως, από τις αφορμές που τροφοδοτούν την αντιπαράθεση, η ουσία της πολιτικής διαφωνίας παραμένει η ίδια: ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. διεκδικούν να διαμορφώσουν τον συσχετισμό δυνάμεων στην κεντροαριστερά, με το βλέμμα όχι μόνο στις εκλογές αλλά και στις πολιτικές εξελίξεις που θα ακολουθήσουν.

Η διαφορά έγκειται στον τρόπο με τον οποίο οι δύο πλευρές προσεγγίζουν αυτή την προοπτική. Ο Αλέξης Τσίπρας συνδέει ευθέως τη δυνατότητα προοδευτικής διακυβέρνησης με την εκλογική πρωτιά της ΕΛ.Α.Σ. και μια μετέπειτα προγραμματική συνεννόηση. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, αντίθετα, επιμένει στην αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ, χωρίς να αποδέχεται εκ των προτέρων έναν ρόλο στο πολιτικό σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού.

Η ένταση των τελευταίων ημερών, συνεπώς, δεν αφορά μόνο τις σχέσεις των δύο ηγεσιών. Συνδέεται και με την προσπάθεια κάθε πλευράς να διατηρήσει την πολιτική της αυτοτέλεια, να διευρύνει την επιρροή της και να αποφύγει την εικόνα ότι κινείται στη σκιά της άλλης. Την ίδια στιγμή, όμως, η προοπτική μιας μελλοντικής συνεργασίας εξακολουθεί να βρίσκεται στη δημόσια συζήτηση, όσο οι σχέσεις των δύο κομμάτων επιβαρύνονται από ολοένα και περισσότερα επεισόδια. Και όσο η αντιπαράθεση αποκτά προσωπικά χαρακτηριστικά, τόσο δυσκολότερη μπορεί να αποδειχθεί μια ενδεχόμενη μετατόπιση, από τη σημερινή σύγκρουση, στη μετεκλογική συνεννόηση.

Οι εκλογές, άλλωστε, θα καθορίσουν τους συσχετισμούς - όχι όμως και τη δυνατότητα συνεργασίας. Αυτή θα εξαρτηθεί και από το πολιτικό κλίμα που θα έχει διαμορφωθεί έως τότε, καθώς και από το εάν οι δύο πλευρές θα μπορούν να αναζητήσουν κοινό έδαφος, έχοντας προηγουμένως διεκδικήσει η καθεμία την πρωτοκαθεδρία στον ίδιο πολιτικό χώρο.

Διαβάστε ακόμη

Κυψέλη: Τέσσερις «στάσεις» έκανε ο μετροπόντικας πριν ακινητοποιηθεί, αλλά στο υπουργείο δεν ψάχνουν το... λάθος

Θύελλα στο Κογκρέσο για τη συμφωνία Τραμπ-Πούτιν: «Παραβιάζεται ο νόμος για τις κυρώσεις»

Το μήνυμα Καμμένου σε... Μητσοτάκη, ο Καρτερός της Αμαλίας και ο Καραμανλής που θα μιλήσει (ξανά)

Γιατί η κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα κάθε δεκαπέντε μέρες - Αύριο οι ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης