Πόλεμος Ουκρανία: Είναι πιθανό η Ρωσία να επιτεθεί με χημικά όπλα; Ποια θα μπορούσε να είναι η απάντηση της Δύσης
NewsroomΟ Τζο Μπάιντεν ρωτήθηκε δύο φορές σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη αν το ΝΑΤΟ θα απαντούσε με στρατιωτική δράση σε περίπτωση που η Ρωσία χρησιμοποιούσε χημικά όπλα στην Ουκρανία, ένας φόβος που διατυπώθηκε επανειλημμένα τις τελευταίες εβδομάδες από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλους.
Πώς απάντησε ο Αμερικανός πρόεδρος - και τι εννοούσε;
«Θα απαντούσαμε», είπε ο Μπάιντεν στην πρώτη του απάντηση. «Θα απαντούσαμε αν τα χρησιμοποιούσε. Η φύση της απάντησης θα εξαρτιόταν από τη φύση της χρήσης». Η δεύτερη απάντηση ήταν λιγότερο ξεκάθαρη. «Θα προκαλούσε μια απάντηση σε είδος. Είτε όχι - ρωτάτε αν το ΝΑΤΟ θα περνούσε απέναντι - θα παίρναμε αυτή την απόφαση εκείνη τη στιγμή».
Από τα συμφραζόμενα ήταν σαφές ότι η «απάντηση σε είδος» προοριζόταν να σημαίνει ότι θα ήταν μια μελετημένη αντίδραση σε αυτό που θεωρήθηκε ότι έλαβε χώρα. Η στρατιωτική δράση δεν ήταν σε καμία περίπτωση βέβαιη - αν και ο Μπάιντεν ήταν προσεκτικός να μην την αποκλείσει ούτε αυτή.
Θα μπορούσε η Ρωσία να χρησιμοποιήσει χημικά όπλα στην Ουκρανία;
Η Ρωσία είναι μία από τις 193 χώρες που έχουν υπογράψει διεθνή συνθήκη που απαγορεύει την παραγωγή, την αποθήκευση και τη χρήση χημικών όπλων - και η Μόσχα αρνείται ότι διαθέτει ή χρησιμοποιεί τέτοια όπλα.
Ωστόσο, Ρώσοι πράκτορες χρησιμοποίησαν έναν θανατηφόρο νευροπαραλυτικό παράγοντα, το novichok, στο Salisbury το 2018, σκοτώνοντας μια γυναίκα. Χρησιμοποιήθηκε ξανά από πράκτορες για να δηλητηριάσουν τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι τον Αύγουστο του 2020. Ερευνητές δημοσιογράφοι πιστεύουν ότι η Ρωσία διατηρεί ένα μυστικό πρόγραμμα χημικών όπλων, ενώ η σύμμαχός της, η Συρία, κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε επανειλημμένα μια σειρά χημικών όπλων κατά τη διάρκεια του μακροχρόνιου εμφυλίου πολέμου εκεί, σύμφωνα με τον Guardian.
Οι δυτικοί ηγέτες έχουν αρχίσει να ανησυχούν ότι η αποτυχία της Ρωσίας να επιτύχει μια γρήγορη νίκη στην Ουκρανία σημαίνει ότι θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο κλιμάκωσης των όπλων που χρησιμοποιεί για να αποφύγει τον αιματηρό αστικό πόλεμο, ο οποίος ευνοεί τους υπερασπιστές.
Η ρίψη αερίου χλωρίου από ελικόπτερα σε κατοικημένες περιοχές του Χαλεπιού τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2016 οδήγησε στο τέλος της αντίστασης των ανταρτών στη συριακή πόλη μετά από τέσσερα χρόνια μαχών. «Τα όπλα αυτά είναι νοσηρά αποτελεσματικά και μπορούν να κάμψουν τη θέληση των πολιτών να αντισταθούν», δήλωσε ο ειδικός σε θέματα χημικών όπλων Χάμις ντε Μπρέτον-Γκόρντον.
Πώς θα μπορούσε να μοιάζει η απάντηση του ΝΑΤΟ;
Η απάντηση του Μπάιντεν ήταν σαφώς εξαρτημένη από το πώς θα έμοιαζε οποιαδήποτε επίθεση. Ο Χάμις ντε Μπρέτον-Γκόρντον υποστηρίζει ότι υπάρχουν δύο πιθανοί τύποι ρωσικής επίθεσης: μια επίθεση με χλώριο ή αμμωνία, την οποία το Κρεμλίνο θα μπορούσε να προσπαθήσει να παρουσιάσει ως βιομηχανικό ατύχημα, και η χρήση χημικών όπλων ειδικά σχεδιασμένων για να σκοτώνουν, όπως το σαρίν, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη Συρία το 2017, ή το νοβιτσόκ.
«Σε πρώτη φάση, δεν είμαι σίγουρος ότι θα υπήρχε [στρατιωτική] απάντηση από το ΝΑΤΟ - οι σύμμαχοι θα ήθελαν μάλλον να προμηθεύσουν την Ουκρανία με περισσότερα και καλύτερα όπλα και επιπλέον πληροφορίες, αν μπορούν. Αλλά αν η Ρωσία χρησιμοποιούσε παράγοντες που έχουν σχεδιαστεί μόνο για χρήση σε πολεμικές επιχειρήσεις, το ΝΑΤΟ θα έπρεπε πιθανότατα να απαντήσει στρατιωτικά, όπως έκανε στη Συρία»», δήλωσε ο ντε Μπρέτον-Γκόρντον, επίσης πρώην διοικητής της δύναμης χημικών όπλων του ΝΑΤΟ.
Οι ΗΠΑ συμμετείχαν σε δύο σειρές επιθέσεων στη Συρία. Οι πυραυλικές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν τον Απρίλιο του 2017, μετά την επίθεση με αέριο σαρίν. Αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις ακολούθησαν ένα χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 2018, με τη βοήθεια της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, μετά τη χρήση αερίου χλωρίου στη Δαμασκό. Κάθε φορά στοχοθετήθηκαν οι περιοχές που περιγράφηκαν ως συριακές εγκαταστάσεις χημικών όπλων.
Αλλά οποιαδήποτε επίθεση από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ, ή ένα υποσύνολο δυτικών χωρών, θα ήταν πολύ απίθανο να επιτεθεί απευθείας σε χημικές εγκαταστάσεις στη Ρωσία, από φόβο μήπως ξεκινήσει ένας γενικός πόλεμος, τον οποίο τα μέλη του ΝΑΤΟ συμφωνούν ότι θέλουν να αποφύγουν. Η πραγματικότητα της ικανότητας της Ρωσίας να αντεπιτεθεί στη Δύση μπορεί κάλλιστα να καταστήσει αδύνατη μια στρατιωτική απάντηση.
Υπάρχουν μη στρατιωτικές εναλλακτικές λύσεις;
Ενδεχομένως, αν και κανείς δεν γνωρίζει ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές της Ρωσίας. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απηύθυνε άμεση έκκληση στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ την Πέμπτη για περισσότερα όπλα υψηλότερων προδιαγραφών, μαχητικά αεροσκάφη, άρματα μάχης, πυραυλικό πυροβολικό και συστήματα αεράμυνας. Τα δυτικά έθνη θα μπορούσαν να αυξήσουν τη στρατιωτική βοήθεια.
Μια δεύτερη επιλογή θα ήταν η περαιτέρω αυστηροποίηση των οικονομικών κυρώσεων, χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία την παρανομία των χημικών όπλων. Οι επιλογές θα περιλάμβαναν κυρώσεις κατά άλλων ρωσικών τραπεζών και πλήρη απαγόρευση από την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αν και αυτό θα ήταν, για ορισμένες χώρες, μια οικονομικά δύσκολη απόφαση.
Οι δυτικοί ηγέτες λένε ότι θέλουν να διατηρήσουν "λίγη ασάφεια" σε οποιαδήποτε απάντηση, όπως δήλωσε την Πέμπτη ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Μπόρις Τζόνσον. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι σοβαρές συζητήσεις θα γίνουν μόνο μετά από οποιαδήποτε επίθεση με χημικά όπλα.
- Χαλκιδική: Τα 3 ερωτήματα για τον πνιγμό της 8χρονης - Ανακαλούνται οι άδειες για τις πισίνες της κατασκήνωσης
- Αποζημίωση 7 εκατομμυρίων σε Αφροαμερικανό που πέρασε 48 στη φυλακή ενώ ήταν αθώος - Η απίστευτη ιστορία
- Πέθανε η Τζίνα Ρόουλαντς, η πολυβραβευμένη ηθοποιός και πρωταγωνίστρια του «The Notebook»
- Ολυμπιακοί Αγώνες: το ρεζιλίκι της Αυστραλίας και η αποτυχία της Γερμανίας προκαλούν ταραχή εντός τειχών