Αμφιλοχία: Η κατασκήνωση της Μπούκας στο μικροσκόπιο - «Παιδιά ΑμεΑ μέσα στον ήλιο και τις ακαθαρσίες και αδιαφορία» - Το χρονικό, οι καταγγελίες και οι αντιφάσεις
🕛 χρόνος ανάγνωσης: 29 λεπτά ┋
Στην ελληνική πραγματικότητα, δυστυχώς, δεν είναι όλοι ίσοι. Με αυτή την «σκληρή» αλήθεια φέρονται να ήρθαν αντιμέτωπα 15 παιδιά και νέοι ειδικής ανάπτυξης, μαζί με τους 13 συνοδούς τους στην κατασκήνωση της Μπούκας στην Αμφιλοχία. Όπως καταγγέλλεται, ζούσαν σε άθλιες συνθήκες και κοιμόντουσαν σε σκηνές, ενώ παιδιά τυπικής ανάπτυξης είχαν διαφορετική αντιμετώπιση. Πρόκειται για ένα θέμα που έχει έρθει στο φως τις τελευταίες ημέρες και -σχεδόν καθημερινά- λαμβάνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις.
Μάλιστα, η υπόθεση έχει πάρει πια τον δρόμο της Δικαιοσύνης, μετά την παρέμβαση της εισαγγελέως Ανηλίκων Αγρινίου.
Φυσικά, δεν είναι ένα πρόβλημα που παρουσιάστηκε τώρα καθώς, όπως λένε μάρτυρες στο ethnos.gr, στην κατασκήνωση αυτή πάντα υπήρχαν προβλήματα. Αυτή τη φορά, όμως, τα όσα καταγγέλλονται ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.
«Κανένας άνθρωπος δεν θα άντεχε να κοιμάται δίπλα στις ακαθαρσίες»
«Πραγματικά, την ακαταλληλότητα του χώρου την καταγγέλλουμε κάθε χρόνο, δεν φτάνει ποτέ εκεί που πρέπει. Αλλά ότι κινδυνέψαμε από καύσωνα και να αρρωστήσουμε από όλα αυτά, αυτό δεν μπορούσαμε να το αντέξουμε. Κανένας άνθρωπος δεν θα άντεχε να κοιμάται δίπλα στις ακαθαρσίες», λέει χαρακτηριστικά η Σπυριδούλα Λιβιτσάνου, που ήταν συνοδός παιδιών στην κατασκήνωση.
Αυτοί οι 28 άνθρωποι ζούσαν επί 10 ημέρες σε σκηνές, εν μέσω καύσωνα, όπως τονίζει και η εθελόντρια γραμματέας του Υποστηρικτικού και Κοινωνικού Δικτύου ΑμεΑ «4amea», Νένα Χρονοπούλου.
«Το προσωπικό και οι συνοδοί ήταν ήρωες (...). Άτομα με ειδικές ανάγκες κάτω από σκηνή; Να παθαίνουν επιληψίες; Είναι ντροπή αυτό για το κράτος», τονίζει από πλευράς του ο Σπύρος Τσαφόνιας, γονέας παιδιών που φιλοξενήθηκαν στην Μπούκα.
Οι διακρίσεις
Η Νένα Χρονοπούλου, μιλώντας στο ethnos.gr, κάνει λόγο για «σοκαριστικές εικόνες» και τονίζει «δεν ευθύνεται μόνο ο Δήμος. Ευθύνεται και όποιος έκανε τη σύμβαση με τον δήμο χωρίς να ελεγχθούν οι εγκαταστάσεις».
Όπως μας εξηγεί, τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης διέμεναν σε κανονικές συνθήκες, ενώ τα παιδιά ΑμεΑ διέμεναν σε σκηνές. «Δεν είναι δυνατόν παιδί με αναπηρία, που χρειάζεται να το βοηθήσει στην αλλαγή ρούχων κάποιος συνοδός, να είναι σε κοινή θέα», σχολιάζει.
«Αυτή η κατασκήνωση άμα θέλει γίνεται για παιδιά με ειδικές ανάγκες. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, δεν είναι», προσθέτει. Σύμφωνα με την ίδια, δεν ήταν γενικότερα καλή η αντιμετώπιση όλων των παιδιών στη συγκεκριμένη. «Παρόλα αυτά, τα τυπικά παιδιά είχαν κάτι να ασχοληθούν. Για τα παιδάκια με αναπηρία παρεχόταν μόνο ένα τρίκυκλο ποδήλατο με ξεφουσκωμένο λάστιχο και καθ' όλη τη διάρκεια της κατασκήνωσης τούς ζητούσαν να φτιάξουν το λάστιχο και δεν έδωσαν καμία σημασία. Από σήμερα, σε αύριο, πέρασαν οι 10 μέρες».
Η κα Χρονοπούλου διευκρινίζει πως το ζητούμενο είναι η κατασκήνωση να λειτουργεί σωστά και τα χρήματα που παρέχονται να πηγαίνουν στα παιδιά. Παράλληλα, εκφράζει την άποψή της ότι «τα παιδιά ειδικής ανάπτυξης, που πάνε με χρηματοδότηση από την ΠΟΣΓΚΑμεΑ, αν πήγαιναν και αυτά με voucher, αυτά τα φαινόμενα δεν θα υπήρχαν γιατί θα μπορούσε ο γονέας να πάει να κάνει αυτός την αυτοψία και να πάει στην κατασκήνωση που έχει επιλέξει».
Σημειώνεται σε αυτό το σημείο ότι τα παιδιά με ειδικές ανάγκες μπορούν να πάνε σε κρατικές κατασκηνώσεις μόνο μέσω της Παvελλήvιας Ομoσπovδίας Σωματείωv Γovέωv και Κηδεμόvωv Ατόμωv με Αvαπηρίες (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), η οποία ελέγχει τις αιτήσεις και επιλέγει τους κατασκηνωτές ΑμεΑ που πληρούν τις προϋποθέσεις.
Οι σκηνές στον ήλιο εν μέσω καύσωνα και η επίσκεψη της αντιδημάρχου
Η Σταυρούλα Λιβιτσάνου βρισκόταν στην κατασκήνωση της Μπούκας και τις 10 ημέρες του προγράμματος, ως συνοδός παιδιών. Η ίδια αρχικά ξεκαθαρίζει πως οι συνοδοί εδώ και πολλά χρόνια αναφέρονται σε «πολύ κακές συνθήκες» στις αξιολογήσεις τους -που βάσει κανονισμού- καταθέτουν στην ΠΟΣΓΚΑμεΑ. Όπως εξηγεί, οι σκηνές δεν είναι κάτι καινούριο και τις βλέπουν σε πολλές κατασκηνώσεις, οπότε αρχικά δεν υπήρξε κάποιος ενδοιασμός.
Όπως καταγγέλλει, όμως, «σκίαστρα δεν είχαμε, οι μισές σκηνές εκτεθειμένες στον ήλιο, ενώ υπήρχε ήδη πρόβλεψη για καύσωνα». Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια, οι συνοδοί ήταν εκείνοι που καθάρισαν τις εγκαταστάσεις.
«Εμείς τα καθαρίσαμε, εμείς τα φτιάξαμε. Εμείς κάνουμε μετακόμιση κάθε φορά με τους δικούς μας ανεμιστήρες, τα δικά μας ψώνια, το δικό μας εκπαιδευτικό υλικό. όλα αυτά. Γνωρίζαμε πώς είναι η κατασκήνωση της Μπούκας», προσθέτει.
Ωστόσο, αυτή τη φορά υπήρξε ένα περιστατικό που τους έκανε να αναλογιστούν ξανά και να μην αντέχουν άλλο την κατάσταση: «Εμάς αυτό που μας εξώθησε σε όλο αυτό ήταν η αδιαφορία που υπήρξε όταν βούλωσαν οι τουαλέτες. Όταν μείναμε δύο μέρες χωρίς τουαλέτες, μας έστελναν σε κάτι παραπήγματα, στην άλλη άκρη της κατασκήνωσης που δεν είχαν ούτε νιπτήρα, με τα αμαξίδια».
«Οι τουαλέτες με το πρόβλημα σφραγίστηκαν με κόπρανα μέσα και η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική. Οι σκηνές μας ήταν δίπλα ακριβώς. Καλέσαμε τους υπευθύνους, ήρθε η αντιδήμαρχος με τον πρόεδρο της κατασκήνωσης, είδαν εμάς που είχαμε γεμίσει εξανθήματα από τη ζέστη», ισχυρίζεται η κα Λιβιτσάνου.
Μάλιστα, λέει πως κάλεσε την αντιδήμαρχο να δει το εσωτερικό της σκηνής της και εκείνη τής απάντησε «όχι όχι σας πιστεύουμε». Μετά από αυτό ήρθε αποφρακτικό και το ζήτημα λύθηκε «όπως όπως».
«Κάναμε τα παιδιά χαρούμενα για να μην καταλάβουν τις συνθήκες»
Η Σταυρούλα Λιβιτσάνου, που εργάζεται χρόνια ως συνοδός, αναφέρει επίσης πως «φέτος, αυτό το χάλι, δεν ξαναυπήρξε. Φέτος ήταν συνολικά 15 παιδιά. Ταυτόχρονα, στην ίδια έκταση φιλοξενούνταν και παιδιά τυπικής ανάπτυξης, σε σπιτάκια, με δικές τους τουαλέτες. Αυτές τις φωτογραφίες παρουσίασε ψευδώς ο δήμαρχος, ότι εμείς μένουμε εκεί. Ποτέ δεν έχουν δοθεί αυτά τα σπιτάκια σε εμάς. Αυτά είναι για τα τυπικής ανάπτυξης, και δεν χωράμε ποτέ εκεί. Το ρωτάμε κάθε χρόνιο. Η δικαιολογία από προηγούμενα χρόνια ήταν πως "τα δικά σας παιδιά είναι και ενήλικες, δεν είναι σωστό να είναι κοντά"».
Τέλος, απαντώντας σε δήλωση του δημάρχου πως «στις φωτογραφίες τα παιδιά ήταν χαρούμενα», η κα Λιβιτσάνου λέει ότι «εμείς το φτιάξαμε αυτό, εμείς τα κάναμε τα παιδιά χαρούμενα, να μην καταλάβουν τις συνθήκες».
«Ντροπή για το κράτος» - «Ανοίγουν στόματα» για προηγούμενα χρόνια
Στις φερόμενες συνθήκες διαβίωσης αναφέρθηκε και ο Σπύρος Τσαφόνιας, γονέας δύο παιδιών που φιλοξενήθηκαν στην εν λόγω κατασκήνωση, αφού πρώτα υπογράμμισε ότι «εμείς θέλουμε να μην ξαναγίνει τέτοιο πράγμα σε παιδιά ΑμεΑ σε όλη την Ελλάδα. Δεν έχουμε προηγούμενα με κανέναν, ούτε θέλουμε».
«Άτομα με ειδικές ανάγκες κάτω από σκηνή; Να παθαίνουν επιληψίες; Είναι ντροπή αυτό για το κράτος», υπογραμμίζει.
Τα δύο του παιδιά γύρισαν σπίτι «με μολύνσεις τεράστιες. Ακόμα δεν μπορώ να τους βάλω παπούτσια», ενώ οι συνοδοί παίρνουν ακόμα κορτιζόνες από τις αλλεργίες που πάθανε, όπως λέει ο ίδιος.
Ο κ. Τσαφόνιας καταγγέλλει μάλιστα, μιλώντας στο ethnos.gr, ότι όταν πήγε να πάρει τα παιδιά του είδε τις συνθήκες που επικρατούσαν και επικοινώνησε με την ΠΟΣΓΚΑμεΑ, η οποία -όπως ο ίδιος λέει- «μου είπε "μην τα ξαναπάς, φέρτα εδώ στην Αθήνα"».
Τέλος, μας αποκαλύπτει πως και άλλοι γονείς στέλνουν μηνύματα συμπαράστασης, λέγοντας ότι «ανοίξανε και στόματα τώρα που μας στέλνουν μηνύματα για προηγούμενα χρόνια».
Μπέρδεμα οι ευθύνες - Οι αντιφάσεις
Τα παραπάνω σίγουρα χρήζουν έρευνας και το τοπίο αναμένεται να ξεκαθαρίσει όταν καταθέσουν στην εισαγγελία οι εμπλεκόμενοι, διαδικασία που ήδη έχει ξεκινήσει. Ωστόσο, από τις εμπλεκόμενες πλευρές, που μίλησαν στο ethnos.gr, εκτός του δημάρχου Αμφιλοχίας Γιώργου Κατσούλα που αρνήθηκε να προχωρήσει σε κάποια δήλωση, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα. Παρακάτω οι «αντιφάσεις», που προκύπτουν από τα έως τώρα στοιχεία:
- Σύμφωνα με τον νομικό εκπρόσωπο της 4amea, Κωνσταντίνο Τσοβόλα, την ευθύνη λειτουργίας της κατασκήνωσης την έχει η ΠΟΣΓΚΑμεΑ, ο εκάστοτε Δήμος καθώς και το υπουργείο Εργασίας. Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, «η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ήταν απλά απούσα, που όφειλε να είναι παρούσα. Όχι απλά με μία έκθεση που προβλέπεται από το ΦΕΚ, αλλά πρέπει να έχει σταθερά εκεί άτομο που πρέπει να συντονίζει και δεν υπήρχε».
- Από πλευράς του, όμως, ο οργανικός γραμματέας της ΠΟΣΓΚΑμεΑ, Ιωάννης Λιμβαίος, όταν του αναφέρθηκε η συγκεκριμένη παράγραφος του ΦΕΚ δηλώνει ότι «συνεχής παρουσία δεν μπορεί να υπάρχει γιατί οι υπεύθυνοι που ορίζονται από την ΠΟΣΓΚΑμεΑ στις κατασκηνώσεις που δεν υπάρχει μεγάλος πληθυσμός, δηλαδή που δεν είναι μόνο ΑμεΑ, δεν μπορεί να υπάρχει». (σ.σ. το ΦΕΚ όπως το βρήκαμε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στο τέλος του κειμένου)
- Όπως εξηγεί, «εκεί πέρα υπάρχει ο υπεύθυνος που ορίζεται από την ΠΟΣΓΚΑμεΑ και πηγαίνει και κάνει περιοδικούς ελέγχους. Την πρώτη ημέρα ή και την προηγούμενη και την πρώτη, ανάλογα εάν υπάρχει πληροφόρηση ότι δεν είναι απόλυτα έτοιμη η κατασκήνωση, τότε προφανώς υπάρχει από την προηγούμενη. Την ημέρα σίγουρα που παρουσιάζονται οι κατασκηνωτές με τους συνοδούς τους και μετά σε διαστήματα που δεν ενημερώνουμε από πριν και πηγαίνουμε ως έκτακτους ελέγχους».
- Σύμφωνα με τον ίδιο, πάντα οι συνοδοί ξέρουν ποιος είναι ο υπεύθυνος και τα στοιχεία της ΠΟΣΓΚΑμεΑ και «έχουν την ενημέρωση ότι 24 ώρες το 24ωρο μπορούν να επικοινωνούν. Δεν ισχύει σε καμία απολύτως των περιπτώσεων η καταγγελία πως μας κάλεσαν και δεν καλέσαμε πίσω».
- Σε αυτό το σημείο, υπογραμμίζεται ότι η κα Λιβιτσάνου μάς είπε το εξής: «Πού ήταν η ΠΟΣΓΚΑμεΑ που έπρεπε να έχει εκεί άνθρωπο και τις 10 μέρες; Την πρώτη μέρα ήταν μία κυρία εκεί που συγκέντρωνε τα rapid test. Πολύ μετά μάθαμε πως ήταν από την ΠΟΣΓΚΑμεΑ. Έμεινε εκεί μία ώρα, το πολύ δύο και έφυγε. Πήραμε τηλέφωνο όταν γινόντουσαν όλα αυτά με τις τουαλέτες, μας είπαν "θα το προωθήσω στο συμβούλιο και θα σας ενημερώσω". Δεν μας πήραν ποτέ πίσω».
- Επίσης, ο οργανικός γραμματέας ισχυρίζεται, σε δηλώσεις του στο ethnos.gr, ότι τις σκηνές τις «επέλεξαν οι συνοδοί και τις προτίμησαν γιατί θεώρησαν ότι θα ήταν πιο προσβάσιμες, όπως επίσης επέλεξαν να προτιμήσουν και τις τουαλέτες που ήταν σε άλλη μεριά από αυτές που είχαν υποδειχθεί από τον δήμο και που προφανώς δεν ήταν σε χρήση και άνοιξαν για να χρησιμοποιηθούν».
- Υπενθυμίζεται πως, όπως γράφουμε παραπάνω, η συνοδός Σταυρούλα Λιβιτσάνου επισήμανε ότι κάθε χρόνο ενημερώνονται από τους υπεύθυνους ότι δεν υπάρχει χώρος στα σπιτάκια για τα ΑμεΑ.
- Οι καταγγέλλοντες έχουν γράψει και δηλώσει ότι τα παιδιά αυτά δεν είχαν καν πρόσβαση σε ψυχαγωγία, για παράδειγμα σε χειροτεχνίες ή κάποιο παιχνίδι, παρά μόνο το «τρίκυκλο με το σκασμένο λάστιχο».
- Ο κ. Λιμβαίος, απαντώντας στο παραπάνω λέει: «Είναι αποκλειστική ευθύνη του δήμου. Έχουν υπάρξει στο παρελθόν περιπτώσεις όπου για τον α' ή β' λόγο καταστράφηκαν τα παιχνίδια από προηγούμενες κατασκηνώσεις, γιατί χρησιμοποιούνται και από τα παιδιά που δεν έχουν αναπηρία. Σε αυτή την περίπτωση, ενημερώνει από πριν οι δήμος και εμείς προβλέπουμε όταν θα ξεκινήσουν τα παιδιά τα δικά μας να έχει προμηθευτεί η κατασκήνωση τα απαραίτητα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, σε καμία των περιπτώσεων, δεν υπήρξε τέτοια ενημέρωση. Ο δήμος ήδη έχει πάρει το κονδύλι για να αγοράσει τα παιχνίδια και όταν έγινε ο έλεγχος, αυτά προφανώς και υπήρχαν».
- Σχολιάζοντας τις εικόνες που κάνουν τον γύρο του διαδικτύου και δείχνουν ουσιαστικά μία άθλια εγκατάσταση και κακές συνθήκες υγιεινής, ο γραμματέας της ΠΟΣΓΚΑμεΑ, λέει πως σε κάθε κατασκήνωση υπάρχει κάποιος χώρος όπου φυλάσσεται το υλικό προς καταστροφή ώσπου να ολοκληρωθεί η διαδικασία για να απομακρυνθούν και να καταστραφούν. «Αυτό συμβαίνει και σε αυτή την κατασκήνωση. Γίνεται παντού».
«Ενημερωθήκαμε την 8η προς 9η ημέρα και όχι απευθείας»
Προχωρώντας σε μερικές ακόμη διευκρινίσεις ο κ. Λιμβαίος αναφέρει: «Δεν ισχύει ούτε το ότι η ΠΟΣΓΚΑμεΑ έχει 70.000 ευρώ για παιχνίδια και τα σχετικά. Είναι γνωστό και αναρτημένο ότι 70.000 ευρώ είναι για λειτουργικές δαπάνες και σε όποιους δήμους δεν υπάρχει το κονδύλι για να δοθούν παιχνίδια, είδη για τη θάλασσα κλπ. τότε έρχεται επικουρικά η ΠΟΣΓΚΑμεΑ».
Σχετικά με το χρονικό της υπόθεσης λέει ότι «η ενημέρωση η δική μας ήρθε την όγδοη προς ένατη ημέρα και όχι ως απευθείας αλλά όπως ανακοινώθηκε από τους συνοδούς και τις συνοδούς που υπήρχαν. Δεν ενημερωθήκαμε όσο ήμασταν μέσα. Όταν υπήρχε την πρώτη ημέρα εκεί συνάδελφος, δεν ειπώθηκε κανένα πρόβλημα».
Τέλος, αναφερόμενος στην ανακοίνωση που εξέδωσε η ΠΟΣΓΚΑμεΑ (σ.σ. μπορείτε να τη δείτε παρακάτω μαζί με την αρχική καταγγελία και τα σχετικά ΦΕΚ) για τα όσα καταγγέλλονται, αναφέρθηκε σε ένα συγκεκριμένο σημείο του κειμένου που έχει τον όρο «τζάμπα μάγκες» και διευκρίνισε πως «αφορά όλους αυτούς που τοποθετούνται και βγαίνουν χωρίς να ξέρουν, χωρίς να έχουν διαβάσει ή προσπαθώντας να ΄χουν 10' δημοσιότητας ή διατήρησης της δημοσιότητάς τους και τοποθετούνται (...). σε αυτό αφορά το "τζάμπα μάγκες", δεν αφορά σε κανέναν γονέα, σε κανέναν δημοσιογράφο, σε κανέναν υπάλληλο».
Το σχετικό ΦΕΚ
Η καταγγελία
«Μια κατασκήνωση για παιδιά ΑμεΑ… Πού; Στην Μπούκα Αμφιλοχίας. Πότε; Στις 16 Ιουλίου με διάρκεια δέκα ημερών δηλαδή μέχρι τις 25 Ιουλίου. Αριθμός παιδιών 15, αριθμός συνοδών 13. Υπεύθυνος διοργάνωσης κατασκήνωσης: ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ. Υπεύθυνος εγκαταστάσεων κατασκήνωσης: Δήμος Αμφιλοχίας. Χρηματοδότηση : Υπουργείο Εργασίας.
Μέχρι εδώ όλα φαίνονται ιδανικά μέχρι να δούμε τις φωτογραφίες από την εν’ λόγω κατασκήνωση, για να κατεβούμε από το ροζ συννεφάκι μας και να προσγειωθούμε και εμείς και τα παιδιά με αναπηρία στην οδυνηρή πραγματικότητα για ακόμα μία φορά.
Συμπεριφορά άκρως απάνθρωπη, τριτοκοσμικές συνθήκες διαβίωσης, εγκληματικές ελλείψεις και ασφαλώς ο «ρατσισμός» απέναντι στα ΑμεΑ ακόμα μία φορά έχει την τιμητική του.
Στις ίδιες εγκαταστάσεις τα «τυπικά» παιδιά το ίδιο χρονικό διάστημα φιλοξενούνται σε σπίτια, ενώ τα παιδιά ΑμεΑ σε σκηνές, ναι με 40ο υπό σκιά τα ΑμεΑ ψήνονται στις παράνομες σκηνές της κατασκήνωσης γιατί (υπάρχει ΦΕΚ που απαγορεύει τα ΑμεΑ να φιλοξενούνται σε σκηνές). Στις ίδιες εγκαταστάσεις τα «τυπικά» παιδία, το ίδιο χρονικό διάστημα έχουν την πολυτέλεια της τουαλέτας εν’ έτη 2023 ενώ τα παιδιά ΑμεΑ πλένονται με το λάστιχο με κρύο νερό και δεν τους παρέχουν μήτε κρεμοσάπουνο. Στις ίδιες εγκαταστάσεις τα «τυπικά» παιδιά μπορούν και έχουν κάποια υποτυπώδη παιχνίδια για να περνάνε τα απογεύματά τους ενώ τα παιδιά ΑμεΑ αναγκάζονται να καταβρέχονται ως παιχνίδι με το λάστιχο για να γλιτώσουν από τη θερμοπληξία και να βγάλουν από επάνω τους ψύλλους, κοριούς, αλογάκια της Παναγίας, ακρίδες, σκνίπες, κουνούπια και ένα σωρό δερματικά που παρουσιάζουν από την αφόρητη ζέστη. Τα παιδιά ΑμεΑ ως παιδιά ενός Κατώτερου Θεού για ακόμα μία φορά, ξαπλώνουν σε σκισμένα στρώματα γεμάτα ζωύφια, πίνουν νερό από έναν ψύκτη που όταν το αποφασίζει στάζει λίγο δροσερό νεράκι και είναι πολλά μέτρα μακριά από τις σκηνές τους.
Δεν έχουν συνοδεία γιατρού ή νοσηλευτή, γιατί δε θα μιλήσουν για να το μαρτυρήσουν, και τα φουκαριάρικα ακόμα και τον πόνο τους τον καταπίνουν γιατί ποιος τους δίνει σημασία; Πατήσαν αχινούς αλλά νοσηλευτής δεν υπήρχε τοποθετημένος υπεύθυνα από το φορέα που εμπιστεύτηκαν οι γονείς τους για να τα πάει στην κατασκήνωση, μία βοηθός νοσηλευτή μόνο υπήρχε η οποία συμπαθέστατη μεν, άπειρη δε και επίσης ενημερωτικά ο βοηθός νοσηλευτή δεν εξουσιοδοτείται να φροντίσει οποιαδήποτε ιατρική πράξη, με λίγα λόγια υπάρχει μόνο για να καλύπτουν κάποιοι τον τροφαντό πισινό τους… Σκουριασμένα ράντζα, βουλωμένα φρεάτια και λούκια, ακαθαρσίες που πλημμυρίζουν τις τουαλέτες και αναγκάζουν τα παιδιά με αναπηρία να πηγαίνουν με το αμαξίδιο τους σε δύσβατα μονοπάτια μήπως και φτάσουν στην επόμενη προσβάσιμη τουαλέτα διατηρώντας την αξιοπρέπεια τους…
Αυτή που την εμπιστεύτηκαν στην ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ και τους πρόδωσε, γιατί τους πέταξε κυριολεκτικά στα σκουπίδια. Ποιος είναι ο υπεύθυνος της κατασκήνωσης κόλασης; Ποιος είναι ο υπεύθυνος να ελέγξει τις εγκαταστάσεις πριν καταλήξει σε συμφωνία πως τα παιδιά θα κάνουν εκεί τις διακοπές τους; Ποιος είναι αυτός που αποφασίζει πως τα ΑμεΑ είναι για πέταμα; Πόσα πληρώνει η ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ στο Δήμο Αμφιλοχίας για να βασανίζονται τα παιδιά ΑμεΑ εν’ μέσω καύσωνα σε παράνομα βαλμένες σκηνές, ζώντας σε απάνθρωπες συνθήκες; Αυτός είναι ο ρόλος σας κύριοι; Γι’ αυτό σας εμπιστεύονται οι γονείς τα παιδιά τους;
Η προκλητική αδιαφορία σας για την ευθύνη που έχετε απέναντι στα παιδιά ΑμεΑ, η ελαστική σας συνείδηση και η σιγουριά πως κανένας για ακόμα μία φορά δε θα τολμήσει να μιλήσει, δυστυχώς για πρώτη φορά θα σας οδηγήσει στη δικαιοσύνη! Καλώς ήρθατε στον κόσμο μας… Με το καλό η δικαίωση των παιδιών ΑμεΑ και η παραδειγματική τιμωρία όσων αδιαφορούν για τη ζωή ενός πλάσματος που δε μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Εγκληματική αδιαφορία λέγεται, λέγεται και παράβαση καθήκοντος, λέγεται και «ρατσισμός», λέγεται και έκθεση ανηλίκου σε κίνδυνο κατ’ εξακολούθηση και με πρόθεση, λέγεται και ανικανότητα. Γιατί πολύ απλά, όταν κλείνει κάποιος υπεύθυνος πόσο μάλλον η ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ ένα χώρο κατασκήνωσης που θα φιλοξενήσει τα παιδιά με αναπηρία ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΕΛΕΓΧΕΙ την καταλληλόλητα του χώρου, τη νομιμότητα των εγκαταστάσεων, την επικινδυνότητα των συνθηκών (φύλαξη, πνιγμός, πυρκαγιά), την τροφοδοσία, την προσβασιμότητα, την άδεια λειτουργίας, τη συντήρηση των εγκαταστάσεων, την παροχή ιατρικού προσωπικού, τον τρόπο διακομιδής τυχόν ασθενών σε κοντινό νοσοκομείο, και άλλα πολλά που οφείλει ένας ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟΣ από το κράτος οργανισμός και ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟΣ από χιλιάδες γονείς παιδιών με αναπηρία να ελέγχει.
Δε θέλουμε να ακούσουμε φταίει ο Δήμος, που ασφαλώς και φταίει αλλά και πάλι όσο και να φταίει ο κάθε δήμος, πρωτίστως ευθύνεται αυτός που νοικιάζει από το δήμο ακατάλληλες εγκαταστάσεις αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις που θα έχουν στα παιδιά με αναπηρία. Ο κάθε Δήμος δίνει ότι έχει και ο εκάστοτε φορέας επιλέγει αν αυτό που του προσφέρεται έχει τις απαραίτητες προδιαγραφές, εν’ προκειμένω ήταν εντελώς ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ Ο ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ. Κι όμως κανένας δε φρόντισε να διορθωθούν οι τραγικές συνθήκες διαβίωσης για οποιοδήποτε άνθρωπο, πόσο μάλλον για παιδιά με αναπηρίες, κανένας δεν απαίτησε να του παραδοθεί ένας χώρος κατάλληλος για την φιλοξενία των παιδιών. Άραγε το Υπουργείο Εργασίας είναι γνώστης όλων αυτών των τραγικών γεγονότων που χρηματοδοτεί; Ο Δήμος πόσα χρήματα παίρνει για να βασανίζονται τα παιδιά με αναπηρία παραδίδοντας ένα τέτοιο εγκαταλελειμμένο τοπίο με όλο το σκουπιδαριό του για εξοπλισμό; Ποιος υπογράφει για την παραλαβή και την παράδοση του χώρου φιλοξενίας των παιδιών; Από πότε έχουν υπογραφεί οι συμβάσεις μεταξύ Δήμου Αμφιλοχίας και ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ, και ποιοι είναι οι όροι που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ τους;».
Η ανακοίνωση της ΠΟΣΓΚΑμεΑ
«Με μεγάλη λύπη και απογοήτευση, εν εξελίξει της κρίσιμης θερινής περιόδου, κατά την οποία φιλοξενούνται/έχουν φιλοξενηθεί ήδη περίπου 1.000 άτομα με αναπηρία σε 8 κατασκηνώσεις των Δήμων που συμμετέχουν στο Κρατικό Κατασκηνωτικό Πρόγραμμα για Άτομα με Αναπηρίες, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ) εκπλήσσεται δυσάρεστα από δημοσιεύματα στον τύπο και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περί έκφρασης ενδιαφέροντος, αγανάκτησης και απόδοσης ευθυνών για πλημμέλειες στο πρόσωπό της, αναφορικά με τις αδιαμφισβήτητα ανεπαρκείς υποδομές και συνθήκες διαβίωσης 15 κατασκηνωτών/τριών με αναπηρία, συνοδευόμενων από 13 φυσικά πρόσωπα που αμείβονται από το Κρατικό Κατασκηνωτικό Πρόγραμμα, και τα οποία (κατασκηνωτές/τριες και συνοδοί) φιλοξενήθηκαν στον κατασκηνωτικό χώρο Μπούκας του Δήμου Αμφιλοχίας.
Το ενδιαφέρον και τα συμφραζόμενα αλληλεγγύης, με τα οποία καθ’ όλα αποδεκτά περιβάλλονται οι κατασκηνωτές/τριες με αναπηρία και οι συνοδοί τους στις πρωτοβουλίες αυτές, εκλαμβάνεται ως όψιμο.
Όψιμο και με εμφανή διάθεση υποβάθμισης του ρόλου και του έργου της Ομοσπονδίας, από τη στιγμή που ουδεμία σχετική αναφορά εντοπίζεται, όταν εδώ και τέσσερις δεκαετίες, μέσω των διοικήσεών της και με την αμέριστη στήριξη της ΕΣΑμεΑ, με υπερένταση δυνάμεων, με υπεράνθρωπες προσπάθειες, έχοντας να αντιμετωπίσει συχνά ανυπέρβλητα εμπόδια, επωμιζόμενη ευθύνες που δεν της αναλογούν, καταβάλλεται από την πλευρά της κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να ευδοκιμήσει το ομολογουμένως απαιτητικό αυτό εγχείρημα, μία από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις των παιδιών μας, περιλαμβανομένων όσων ζουν σε ιδρύματα που μόνο αυτές τις δέκα ημέρες τους δίνεται η δυνατότητα να βγουν από τους τέσσερις τοίχους ενός ιδρύματος, προκειμένου να μπορέσουν να απολαύσουν ΟΛΕΣ και ΟΛΟΙ το δικαίωμά τους στην αναψυχή και την ψυχαγωγία, επιτρέποντας, συνάμα, στα μέλη των οικογενειών τους (αλλά και στο προσωπικό των ιδρυμάτων) να προβούν σε ένα σύντομο, αλλά απαραίτητο διάλειμμα από την απαιτητική τους καθημερινότητα.
Κατάκτηση και δικαίωμα που η ΠΟΣΓΚΑμεΑ, έδωσε κυριολεκτική μάχη να διασώσει το 2011, όταν η χώρα μας μπήκε στην περιδίνηση της παγκόσμιας και βαθιάς οικονομικής κρίσης κι εν τέλει κατάφερε να περισώσει.
Κατάκτηση και δικαίωμα που οι σημερινοί όψιμα ενδιαφερόμενοι (και κατά πολλούς, οι τζάμπα μάγκες/μάγκισες), δεν γνώριζαν ή/και λησμονούσαν μέχρι που έκριναν ότι αυτή η κατάκτηση που έχει πολύ κόπο, πολλή δουλειά και πολύ περισσότερη αξία για τα άτομα με αναπηρίες και για τις οικογένειές τους, είναι μία «καλή επικοινωνιακή ευκαιρία» ή ευκαιρία διαφήμισης του «έργου» τους ή ακόμα και ευκαιρία απλά εκτόνωσης της ανοησίας και της πλήρους άγνοιάς τους μέσω της «ποιοτικής» τους τοποθέτησης σε social media με ορυμαγδό ανακριβειών (σε βαθμό έως και συκοφαντίας) για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ …
Τα δημοσιεύματα/αναρτήσεις που μας γνωστοποιούνται, βρίθουν καταγγελτικού λόγου, άκριτης επιχειρηματολογίας, «τζάμπα μαγκιάς» και επίρριψης ευθυνών στην Ομοσπονδία, με αναφορά στις αρμοδιότητες και υποχρεώσεις της, οι οποίες καταμαρτυρούν την απόλυτη άγνοια των συντακτών τους για το ισχύον πλαίσιο που αφορά στην οργάνωση και λειτουργία των κατασκηνώσεων του Κρατικού Προγράμματος.
Επειδή, προφανώς, προ της έκφρασης της «αγανάκτησής τους», οι διαμαρτυρόμενοι/ες δεν μπήκαν στον κόπο να ενημερωθούν για το γεγονός πως η οργάνωση και λειτουργία των Κατασκηνώσεων του Κρατικού Προγράμματος ανατίθεται στους Δήμους, όπως αποτυπώνεται στην Κ.Υ.Α. Αριθμ.39272/12.04.2023 (2488 Β’), οι οποίοι φέρουν την ευθύνη για τη λειτουργία των Παιδικών Εξοχών – Κατασκηνώσεων, τις υποδομές, την πλαισίωση από κατάλληλο και επαρκές προσωπικό κ.τ.ό., στη δε ΠΟΣΓΚΑμεΑ, Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ανατίθεται το μέρος των υποστηρικτικών υπηρεσιών που αφορούν στη συμμετοχή ατόμων με αναπηρίες στις κατασκηνώσεις (επιλογή, κατανομή κατασκηνωτών/τριών και συνοδών, διατύπωση προτάσεων βελτίωσης κ.τ.ό), βάσει της ΚΥΑ Αριθμ.Δ12α/58734/15.06.2023 (3940 Β’), γνωστοποιείται πως στις αποφάσεις αυτές προσδιορίζεται ρητά ο ρόλος της εκάστοτε πλευράς στις κατασκηνώσεις του Κρατικού Προγράμματος, όπως και οι αρμόδιες αρχές, καθώς και οι διαδικασίες για την πραγματοποίηση αυτοψίας στις κατασκηνώσεις και για την πρόληψη τυχόν παραλείψεων που έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ασφαλή και υγιεινή διαβίωση των κατασκηνωτών/τριών.
Εξυπακούεται ότι στο πλαίσιο του ρόλου και των ορίων της παρέμβασής της, και εφόσον οι συνθήκες που εντοπίστηκαν στην κατασκήνωση, για την οποία γίνεται λόγος, είχαν γνωστοποιηθεί στην Ομοσπονδία εντός εύλογων χρονικών ορίων από το προσωπικό συνοδείας ή μέσω αυτών στις οικογένειες των κατασκηνωτών/τριών και στην Ομοσπονδία, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ θα ήταν σε θέση να δρομολογήσει εναλλακτικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένης και της πιθανής μετάβασης των φιλοξενούμενων σε δημοτικές κατασκηνώσεις καταλληλότερων υποδομών και εγκαταστάσεων από αυτές που έχουν συμπεριληφθεί σε σχετική απόφαση που κατ’ έτος εκδίδεται από το αρμόδιο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (νυν Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας) στην υλοποίηση του Κρατικού Προγράμματος. Από τη στιγμή, ωστόσο, που η ενημέρωσή της έλαβε χώρα μετά το μέσο της 10ήμερης περιόδου φιλοξενίας, τα όποια περιθώρια αναπόφευκτα συρρικνώθηκαν, με αποτέλεσμα οι μόνες δυνατές διορθωτικές ενέργειες να αφορούν σε πιέσεις και απόσπαση θετικών διαβεβαιώσεων από την πλευρά της αρμόδιας δημοτικής αρχής για την αποκατάσταση επιμέρους ζητημάτων, όπου ήταν άμεσα εφικτό λ.χ. προβλήματα αποχέτευσης, τα οποία σε κάποιον βαθμό διευθετήθηκαν, καθώς και στην σχετική έγγραφη αναφορά που απολογιστικά καταθέτει η ΠΟΣΓΚΑμεΑ στο αρμόδιο Υπουργείο μετά τη λήξη του Κρατικού Κατασκηνωτικού Προγράμματος.
Προκειμένου να γίνει απόλυτα κατανοητό και από τον/την πλέον αδαή, κάθε καλοπροαίρετο/η ή/και κακοπροαίρετο/η, κάθε ενδιαφερόμενο/η, αλλά και κάθε «ενδιαφερόμενο/η…», η ΠΟΣΓΚΑμεΑ ενημερώνει πως στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της στο Κρατικό Κατασκηνωτικό Πρόγραμμα, αλλά και της ηθικής της ευθύνης έναντι των κατασκηνωτών/τριών με αναπηρία και των οικογενειών τους, αποστέλλει κάθε χρόνο, ως οφείλει, απολογιστικά στοιχεία και αναφορά με αδυναμίες, προβλήματα και προτεινόμενες βελτιώσεις, που κάθε χρόνο διαπιστώνει και αντιμετωπίζει, αναφορικά με τους κατασκηνωτικούς χώρους του Κρατικού Προγράμματος κατ’ έτος και τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε αυτούς. Αυτά όλα είναι στοιχεία που η ΠΟΣΓΚΑμεΑ αναφέρει στον τελικό διοικητικό απολογισμό του Προγράμματος, που συντάσσει και καταθέτει με την ολοκλήρωσή του σε όλες τις αρμόδιες διευθύνσεις του αρμόδιου Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (νυν Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας) για την υλοποίηση του Κρατικού Κατασκηνωτικού Προγράμματος.
Με δεδομένο ότι η εξαντλητική αναφορά των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν κατά την προηγούμενη χρονιά για τον κατασκηνωτικό χώρο Μπούκας Αμφιλοχίας υπερβαίνει τους σκοπούς του παρόντος, παρατίθεται απόσπασμα από το γενικό συμπέρασμα για τη συγκεκριμένη κατασκήνωση:
[…..] Εκείνο που θα πρέπει να υπογραμμισθεί σε ό,τι αφορά τον συγκεκριμένο κατασκηνωτικό χώρο είναι ότι μελλοντικά πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση από την πλευρά του αρμόδιου Δήμου στο επίπεδο της αξιολόγησης των αδυναμιών της κατασκήνωσης (σε υποδομές, ζητήματα προσβασιμότητας, εξοπλισμό, διοικητική οργάνωση κ.λπ) και της δρομολόγησης συστηματικών παρεμβάσεων και βελτιώσεων για να τελεσφορήσει στις επόμενες κατασκηνωτικές χρονιές η ύπαρξη ενός ασφαλούς χώρου για τις ανάγκες των κατασκηνωτών/τριών με αναπηρία […]. Η βαρύτητα που ενδείκνυται να δοθεί από τον οικείο Δήμο στο στάδιο της προετοιμασίας, προβαίνοντας σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την αναβάθμιση του χώρου, δεν αποβλέπει απλώς στην ενίσχυση των υποδομών και τη βελτίωση της κατασκηνωτικής εμπειρίας, αλλά σε κάθε περίπτωση, στην προσέγγιση υψηλότερων διασφαλίσεων σε ζητήματα υγείας και ασφάλειας των φιλοξενούμενων στον χώρο, προσώπων με και χωρίς αναπηρία».
Κλείνοντας, γνωστοποιείται σε κάθε πλευρά πως, για τις διοικήσεις της ΠΟΣΓΚΑμεΑ, εδώ και τέσσερις δεκαετίες, αποτελεί κοινό τόπο ότι τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του Κατασκηνωτικού Προγράμματος για Άτομα με Αναπηρία (Κ.Π. ΑμεΑ), ως μέρος του ευρύτερου Κρατικού Κατασκηνωτικού Προγράμματος, προσεγγίζονται στο πλαίσιο ενός ελλειμματικού δημόσιου μοντέλου κοινωνικής προστασίας, με τα ποικίλα οργανωτικά, διοικητικά, χρηματοδοτικά, γραφειοκρατικά κ.α. προβλήματα, να πιστώνονται το σημαντικότερο μέρος της ευθύνης για τις συνήθεις καθυστερήσεις στο στάδιο προετοιμασίας του, για τα προβλήματα συνεργασίας με την τοπική αυτοδιοίκηση στην οποία ανήκει κάθε κατασκήνωση για μια σειρά θεμάτων (λ.χ. ετοιμότητα χώρων για την υποδοχή των φιλοξενούμενων, καταλληλότητα και βελτιώσεις υποδομών, διασφάλιση απαραίτητου προσωπικού για την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία των κατασκηνώσεων κ.α) ή/και εν τέλει για τη μη λειτουργία αρκετών κατασκηνώσεων του Κρατικού Κατασκηνωτικού Προγράμματος.
Στη δυσχερή αυτή πραγματικότητα, η Ομοσπονδία, με αποκλειστικό γνώμονα τη διασφάλιση της πρόσβασης στον τουρισμό και στην αναψυχή, που αποτελούν δικαίωμα που κατοχυρώνεται και με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (ν.4074/2012), αλλά και για τη θωράκιση του ζωτικής σημασίας κατασκηνωτικού θεσμού για τα άτομα με αναπηρίες και τις οικογένειές τους, έχει ανταποκριθεί στο απαιτητικό αυτό εγχείρημα με υπευθυνότητα για δεκάδες χιλιάδες άτομα με αναπηρία, παρά τα ανυπέρβλητα εμπόδια που κάθε χρονιά εμφανίζονται, παρά τις παραδοσιακά θετικές διαβεβαιώσεις στα αιτήματά της, αλλά αργόσυρτες στην πράξη παρεμβάσεις για τη βελτίωση των υποδομών και των συνθηκών διαβίωσης στις κατασκηνώσεις, και παρά τις διαχρονικές παθογένειες και καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην έκδοση των αποφάσεων για την ανάθεση και υλοποίηση του Κρατικού Κατασκηνωτικού Προγράμματος για Άτομα με Αναπηρίες.
Εξυπακούεται, αναντίρρητα, ότι τα περιθώρια βελτίωσης και αναβάθμισης των υποδομών και υπηρεσιών των κατασκηνώσεων παραμένουν δεδομένα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα προβλήματα επανέρχονται κάθε έτος δριμύτερα. Σημαντικά ζητούμενα, αν και όχι μοναδικά, παραμένουν η βελτίωση των υποδομών πολλών κατασκηνωτικών χώρων προκειμένου να καταστούν προσβάσιμοι για άτομα με αναπηρίες, η αντικατάσταση σκηνών, όπου εντοπίζονται, με σύγχρονους και πλήρως εξοπλισμένους οικίσκους για τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, η διαμόρφωση αντιολισθητικών δαπέδων που καθαρίζονται εύκολα στο σύνολο των χώρων, ο εμπλουτισμός των προγραμμάτων δραστηριοτήτων με τρόπο που να στοχεύουν ταυτόχρονα στον ψυχοσυναισθηματικό τομέα, στον γνωστικό τομέα, στον τομέα της εικαστικής έκφρασης και στον βέλτιστο βαθμό ανάπτυξης της κοινωνικής συμμετοχής των κατασκηνωτών/τριών με αναπηρίες, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της υγείας, τις δυνατότητες, τις διαφοροποιημένες ανάγκες και επιθυμίες τους κ.α.
Μπροστά σε αυτές τις αναγκαιότητες, η Ομοσπονδία, όπως κάνει τα τελευταία πάνω από 40 έτη, με σοβαρότητα και υπευθυνότητα και χωρίς να αποσκοπεί σε άναρθρες κραυγές εντυπωσιασμού αλλά σε τίποτα άλλο πέρα από το συμφέρον και την προάσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών μας και των οικογενειών τους, θα συνεχίσει να αγωνίζεται και να καταβάλλει κάθε προσπάθεια για τη θωράκιση και συνεχή βελτίωση του Κρατικού Κατασκηνωτικού Προγράμματος για Άτομα με Αναπηρίες στη χώρα, με τελικό προορισμό έναν κατασκηνωτικό θεσμό, με υποδομές και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, που θα αναπτύσσεται βιώσιμα, συμπεριληπτικά, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να εξαιρείται κανένα άτομο με αναπηρία από τους καρπούς του.
Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ιωάννης Μοσχολιός
Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Φωτεινή Ζαφειροπούλου».
Μέση Ανατολή: Διπλωματικός πυρετός για να αποτραπούν τα αντίποινα του Ιράν στο Ισραήλ - Φόβοι για ντόμινο στην περιοχή
Χαλκιδική: Τα 3 ερωτήματα για τον πνιγμό της 8χρονης σε πισίνα κατασκήνωσης – Πού ήταν ο ναυαγοσώστης;
SOS από ΠΟΥ για την Mpox: Κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από νέα παραλλαγή της νόσου
Σάλος στην Ιταλία για ρατσιστικό βανδαλισμό γκράφιτι της μαύρης ολυμπιονίκη του βόλεϊ, Πάολα Εγκόνου
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr