Ευλογιά των πιθήκων: Απαντήσεις για τη νόσο και τη μετάδοσή της - Όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τον νέο συναγερμό
🕛 χρόνος ανάγνωσης: 13 λεπτά ┋
![EUROKINISSI/POOL INTIME NEWS/ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΖΑΜΑΡΟΣ](http://cdn.ethnos.gr/imgHandler/875/9c484a11-755c-49f4-86db-7c9a5315c9d4.jpg)
Με ταχείς ρυθμούς δείχνει να εξαπλώνεται η ανησυχία σε παγκόσμιο επίπεδο σχετικά με την ευλογιά των πιθήκων, κρούσματα της οποίας ήδη καταγράφονται σε πολλές χώρες του πλανήτη. Συναγερμός όμως έχει σημάνει και στη χώρα μας, αφού ο ιός ήδη έκανε την εμφάνισή του στη γειτονική μας Ιταλία. Κρούσματα έχουν εντοπιστεί σε 11 χώρες μέχρι αυτή την ώρα.
Εκτάκτως συνεδρίασε ο ΠΟΥ
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, συγκάλεσε την Παρασκευή, συνάντηση για τον σπάνιο ιό και παρά το γεγονός ότι ο εκπρόσωπος του Οργανισμού ανέφερε στο Reuters, ότι η συνάντηση ήταν μια από τις πολλές που πραγματοποιούνται καθημερινά, ο περιφερειακός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη, Χανς Κλούγκε, δήλωσε πως ανησυχεί ότι η εξάπλωση της ευλογιάς των πιθήκων θα μπορούσε να επιταχυνθεί στη Γηραιά Ήπειρο καθώς οι άνθρωποι συγκεντρώνονται για πάρτι και φεστιβάλ μέσα στους καλοκαιρινούς μήνες.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) σκοπεύει να δημοσιεύσει την πρώτη του έκθεση αξιολόγησης κινδύνου «στις αρχές της επόμενης εβδομάδας», δήλωσε ο οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι αρμόδιος για ασθένειες και επιδημίες. Η υπηρεσία, η οποία λέει ότι «παρακολουθεί στενά την κατάσταση», συνιστά «την απομόνωση και τον έλεγχο των ύποπτων κρουσμάτων και την έγκαιρη αναφορά τους».
«Φεστιβάλ φετίχ» στο Βέλγιο
Τρία κρούσματα στο Βέλγιο έχουν επίσης συνδεθεί με ένα «Φεστιβάλ Φετίχ» στην Αμβέρσα, σύμφωνα με τους διοργανωτές. Το φεστιβάλ Darklands Festival προειδοποίησε τους ανθρώπους που συμμετείχαν σε τετραήμερα πάρτι, αρχής γενομένης στις 5 Μαΐου, ότι οι Αρχές συνέδεσαν την εκδήλωση με τα τρία επιβεβαιωμένα κρούσματα της χώρας.
«Υπάρχει λόγος να υποθέσουμε ότι ο ιός έχει μεταφερθεί από επισκέπτες από το εξωτερικό, μετά τα πρόσφατα κρούσματα σε άλλες χώρες», γνωστοποίησε το φεστιβάλ στον επίσημο ιστότοπό του.
Πηγές δήλωσαν στην Telegraph ότι ένα γνωστό γκέι πάρτι στην Ισπανία ερευνάται επίσης ως η «βασική αιτία» των παγκόσμιων κρουσμάτων ευλογιάς των πιθήκων.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η σύνδεση μεταξύ των ομοφυλόφιλων και της ευλογιάς των πιθήκων έγινε για πρώτη φορά νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, με την Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) να προτρέπει τους άνδρες που έχουν ερωτικές επαφές με άνδρες να είναι σε εγρήγορση για τυχόν νέα εξανθήματα ή αλλοιώσεις στο σώμα τους, συμπεριλαμβανομένων των γεννητικών τους οργάνων.
«Το Τμήμα Δημόσιας Υγείας θα προβεί σε ακόμη πιο λεπτομερή ανάλυση για να ελέγξει τη μετάδοση, να "κόψει" τις αλυσίδες μετάδοσης και να προσπαθήσει να μετριάσει όσο το δυνατόν περισσότερο τη μετάδοση αυτού του ιού», δήλωσε ο κ. Εσκουδέρο, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters.
«Καμπανάκι» ΠΟΥ για το καλοκαίρι - «Άτομα που νοσούν δεν πρέπει να στιγματίζονται»
Ο Δρ Χανς Κλούγκε, περιφερειακός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη, δήλωσε: «Ο ιός είναι πολύ επικίνδυνος για την Ευρώπη. Καθώς εισερχόμαστε στην καλοκαιρινή περίοδο στην περιοχή της Ευρώπης, με μαζικές συγκεντρώσεις, φεστιβάλ και πάρτι, ανησυχώ ότι η μετάδοση θα μπορούσε να επιταχυνθεί, καθώς τα κρούσματα που εντοπίζονται επί του παρόντος είναι μεταξύ εκείνων που επιδίδονται σε σεξουαλική δραστηριότητα και τα συμπτώματα είναι άγνωστα σε πολλούς».
«Θα ήθελα να τονίσω ότι τα άτομα που προσβάλλονται από την ευλογιά των πιθήκων δεν πρέπει να στιγματίζονται ή να υφίστανται διακρίσεις με οποιονδήποτε τρόπο» υπογράμμισε έπειτα.
Όπως πρόσθεσε, «Η έγκαιρη επικοινωνία του κινδύνου με το ευρύ κοινό είναι σημαντική και οι φορείς δημόσιας υγείας θα πρέπει να διαδίδουν ευρέως ακριβείς και πρακτικές συμβουλές σχετικά με την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία».
Η ευλογιά των πιθήκων αποτελεί έναν ιό που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, μεταδίδεται δύσκολα από το ένα άτομο στο άλλο, και αυτή είναι η πρώτη φορά που υπάρχει συνεχής μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο εκτός της Αφρικής.
Τέλος, οι επιστήμονες του UKHSA δήλωσαν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι ο ιός είναι πιθανό να εξαπλώνεται μέσω σεξουαλικών επαφών λόγω της δερματικής επαφής. Σημειώνεται πως αυτή είναι η πρώτη φορά που παρατηρείται η συγκεκριμένη σύνδεση για την ευλογιά των πιθήκων και θέτει υπό αμφισβήτηση όσα γνωρίζουν οι επιστήμονες για τη μετάδοσή του.
Πρόσφατα, ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας του Κολλεγίου Imperial και της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE) Ηλίας Μόσιαλος επιχείρησε να δώσει απαντήσεις στα βασικότερα ερωτήματα γύρω από τη σπάνια αυτή νόσο, μέσω ανάρτησής του στο Facebook.
Αναλυτικά η ανάρτηση του Ηλία Μόσιαλου για την ευλογιά των πιθήκων
«Στις 7 Μαΐου, η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) ανακοίνωσε ότι κάποιος που ταξίδεψε πρόσφατα στη Νιγηρία είχε προσβληθεί από τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων. Αναφορικά με το ιστορικό του ασθενούς: εμφάνισε εξάνθημα στις 29 Απριλίου και επέστρεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 4 Μαΐου, όπου και νοσηλεύτηκε. Δύο ημέρες αργότερα, επιβεβαιώθηκε εργαστηριακά ότι το άτομο είχε λοίμωξη του ιού της ευλογιάς των πιθήκων. Η ανίχνευση των επαφών ξεκίνησε στις 11 Μαΐου και μέχρι σήμερα οι επαφές δεν έχουν αναφέρει συμπτώματα. Στην Αγγλία, 7 από τα 8 κρούσματα δεν αφορούν πρόσφατο ταξίδι στην Αφρική, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ασθενείς που εμπλέκονται σε αυτές τις περιπτώσεις κόλλησαν τον ιό στην Αγγλία. Επιπλέον, αυτά τα άτομα δεν είχαν επαφή με τον ασθενή που ταξίδεψε στη Νιγηρία.
Επί του παρόντος, τα καταγεγραμμένα κρούσματα είναι λιγότερα από 100 παγκοσμίως (σε κάποιες χώρες της Ευρώπης, στον Καναδά, την Αμερική κ.α.). Θεωρώ πως σύντομα θα έχουμε ενδελεχή ενημέρωση από τους υπεύθυνους υγειονομικούς φορείς (UKHSA, ECDC, CDC, WHO).
Τι γνωρίζουμε όμως ως τώρα;
1. Πρόκειται περί νέου ιού;
Όχι, Είναι μια ζωονόσος, ενδημική σε πολλές περιοχές της Αφρικής. Αν και ανιχνεύτηκε για πρώτη φορά σε πιθήκους το 1958 (εξ ου και η ονομασία του) μεταδίδεται ιδιαίτερα ανάμεσα σε τρωκτικά.
Στην Πορτογαλία έγινε ήδη μια πρώτη ανάλυση και χαρτογράφηση του γενετικού υλικού του ιού από δείγμα ασθενούς, που επιβεβαιώνει πως πρόκειται για τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων (https://virological.org/t/first-draft-genome-sequence-of-monkeypox-virus-associated-with-the-suspected-multi-country-outbreak-may-2022-confirmed-case-in-portugal/799).
2. Πως μεταδίδεται;
Από τα ζώα μέσω κοντινής επαφής με άνθρωπο, κυρίως, από δάγκωμα, γρατσουνιά ή επαφή με κάποιο σωματικό υγρό του ζώου. Είναι σπάνιο αλλά μπορεί να μεταδοθεί και μεταξύ ανθρώπων που έχουν πολύ κοντινή επαφή. Η μετάδοση μπορεί να συμβεί μέσω επαφής με σωματικά υγρά και αναπνευστικά σταγονίδια, για παράδειγμα από τις φουσκάλες με υγρό που εμφανίζονται στο δέρμα του ασθενούς, ή αν κάποιος πλησιάζοντας αρκετά εισπνεύσει μεγάλα αερομεταφερόμενα σταγονίδια. Αυτά τα σταγονίδια γενικά δεν μπορούν να ταξιδέψουν περισσότερο από περίπου 1 μέτρο (σύμφωνα με τα Αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων). Επιπλέον, το να αγγίξει κάποιος ρούχα, κλινοσκεπάσματα ή πετσέτες που χρησιμοποιεί κάποιος με ευλογιά των πιθήκων μπορεί επίσης να είναι ένας κίνδυνος.
3. Τι συμπτώματα προκαλεί;
Προκαλεί πυρετό, πόνους στο σώμα, πρησμένους λεμφαδένες, και τελικά «ευλογιά» - αυτές τις επώδυνες, γεμάτες με υγρό φουσκάλες στο πρόσωπο, τα χέρια και τα πόδια. Η ευλογιά των πιθήκων είναι συνήθως ήπια, με τους περισσότερους ανθρώπους να αναρρώνουν χωρίς θεραπεία σε 14 έως 28 ημέρες. Η λοίμωξη μπορεί να χωριστεί σε δύο περιόδους:
Α. περίοδος εισβολής (που διαρκεί ως 5 ημέρες) και χαρακτηρίζεται από πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, πρήξιμο των λεμφαδένων, πόνο στην πλάτη, μυϊκοί πόνοι και έντονη εξασθένηση (έλλειψη ενέργειας). Αυτό το πρήξιμο των λεμφαδένων είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της ευλογιάς των πιθήκων σε σύγκριση με άλλες ασθένειες που μπορεί αρχικά να εμφανίζονται παρόμοιες (όπως ανεμοβλογιά, ιλαρά, ευλογιά).
Β. εξάνθημα στο δέρμα αρχίζει συνήθως εντός 1-3 ημερών από την εμφάνιση πυρετού. Το εξάνθημα τείνει να συγκεντρώνεται περισσότερο στο πρόσωπο και τα άκρα παρά στον κορμό. Επίσης επηρεάζονται οι στοματικοί βλεννογόνοι (στο 70% των περιπτώσεων), τα γεννητικά όργανα (30%), τα μάτια (επιπεφυκότες κατά 20%), καθώς και ο κερατοειδής. Το εξάνθημα εξελίσσεται διαδοχικά από κηλίδες, που σταδιακά εξελίσσονται σε κυστίδια (γεμάτα με διαυγές υγρό), φλύκταινες (γεμάτες με κιτρινωπό υγρό) και κρούστες που στεγνώνουν και πέφτουν.
4.Προκαλούν φαγούρα οι φουσκάλες, όπως στην ανεμοβλογιά;
Όχι, και είναι ένα σημείο που διαφέρουν αυτές οι νόσοι: στη μεν ευλογιά των πιθήκων οι φουσκάλες πονάνε, ενώ στην ανεμοβλογιά ο ασθενής έχει φαγούρα. Μόνο κατά τη διάρκεια της φάσης της επούλωσης που το δέρμα αναγεννάται, στην ευλογιά των πιθήκων, οι ασθενείς αναφέρουν φαγούρα.
5. Πόσο μολυσματικό είναι το στέλεχος που έχει ανιχνευθεί;
Ο ιός που κυκλοφορεί ανήκει σε ήπιο στέλεχος (West African) και το ποσοστό θνητότητας που μπορεί να προκαλέσει είναι 3-6% αν δεν υπάρχει θεραπευτική παρέμβαση η εμβολιασμός. Η ευλογιά των πιθήκων είναι λιγότερο μεταδοτική από την ευλογιά και προκαλεί λιγότερο σοβαρή ασθένεια.
6. Γιατί βλέπουμε όμως επανεμφάνιση;
Τα άτομα ηλικίας κάτω των 40 -50 ετών (ανάλογα με τη χώρα) μπορεί να είναι πιο ευαίσθητα στην ευλογιά των πιθήκων λόγω της διακοπής των εκστρατειών εμβολιασμού κατά της ευλογιάς παγκοσμίως, μετά την εκρίζωση της νόσου.
7. Πόσο μεταδοτικός είναι ο ιός σε σχέση με τον κορονοϊό;
Δεν είναι τόσο μεταδοτικός όσο ο κορονοϊός, και έχει διαφορετική καμπύλη μετάδοσης. Δηλαδή είναι πολύ λιγότερο μολυσματικός στην αρχική -ασυμπτωματική- φάση και γίνεται περισσότερο μολυσματικός όταν αρχίζουν τα συμπτώματα.
Είναι δηλαδή μεταδοτική πραγματικά από τη στιγμή που εμφανίζονται συμπτώματα και μετά. Και ο ορισμός της «πορείας της ασθένειας» είναι μέχρι να επουλωθούν οι πληγές και να σχηματιστεί ένα νέο στρώμα δέρματος. Αυτό μπορεί να πάρει αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, ίσως και αρκετές εβδομάδες.
8. Υπάρχει εμβόλιο;
Ναι, υπάρχει εμβόλιο (το εμβόλιο της ευλογιάς) το οποίο είναι περίπου 85% αποτελεσματικό στην πρόληψη σοβαρής νόσου και μπορούν να το λάβουν και ανοσοκατεσταλμένοι. Ο πρότερος εμβολιασμός κατά της ευλογιάς μπορεί να οδηγήσει σε πιο ήπια ασθένεια.
9. Άρα μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτός ο ιός;
Ναι, με τον άμεσο και επιλεκτικό εμβολιασμό των επαφών κάποιου που κόλλησε.
10. Υπάρχουν θεραπευτικές μέθοδοι;
Η κλινική φροντίδα για τους ασθενείς με ευλογιά των πιθήκων θα πρέπει να βελτιστοποιηθεί πλήρως για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, τη διαχείριση των επιπλοκών και την πρόληψη των μακροχρόνιων συνεπειών. Θα πρέπει να προσφέρονται στους ασθενείς υγρά και τροφή για να διατηρηθεί η κατάλληλη διατροφική κατάσταση. Είναι πολύ σημαντικό να αντιμετωπίζονται όπως ενδείκνυται οι δευτερογενείς βακτηριακές λοιμώξεις που μπορεί να προκύψουν. Ένα αντιιικό -γνωστό ως tecovirimat- που αναπτύχθηκε για την ευλογιά έλαβε άδεια από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) για την ευλογιά των πιθήκων το 2022, με βάση δεδομένα σε μελέτες σε ζώα και ανθρώπους αλλά δεν είναι ακόμη ευρέως διαθέσιμο. Εάν χρησιμοποιηθεί, το tecovirimat θα πρέπει ιδανικά να παρακολουθείται στο πλαίσιο κλινικής έρευνας με προοπτική συλλογή δεδομένων.
11. Πότε πρέπει να εμβολιαστεί κάποιος;
Ο εμβολιασμός είναι αποτελεσματικός ακόμα και μετά την έκθεση στον ιό της ευλογιάς των πιθήκων. Ωστόσο, όσο πιο γρήγορα ένα εκτεθειμένο άτομο κάνει το εμβόλιο, τόσο καλύτερα. Τα αμερικανικά κέντρα ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων (CDC) συνιστούν να χορηγείται το εμβόλιο εντός 4 ημερών από την έκθεση προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση της νόσου. Εάν χορηγηθεί μεταξύ 4-14 ημερών μετά την έκθεση, ο εμβολιασμός μειώνει τα συμπτώματα, αλλά συνήθως δεν μπορεί να αποτρέψει τη νόσο.
12. Πως μπορεί να μειωθεί το ρίσκο της μετάδοσης;
Η επιτήρηση, η γρήγορη ανίχνευση και ο εντοπισμός νέων κρουσμάτων είναι όπως ξέρουμε ζωτικής σημασίας για τον περιορισμό της επιδημίας. H στενή επαφή με μολυσμένα άτομα είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για μόλυνση από τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και τα μέλη του νοικοκυριού διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης από κάποιον που νοσεί. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας που φροντίζουν ασθενείς με ύποπτη ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη από τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων ή χειρίζονται δείγματα από αυτούς, θα πρέπει να εφαρμόζουν τυπικές προφυλάξεις ελέγχου της μόλυνσης. Ιδανικά, άτομα που είχαν προηγουμένως εμβολιαστεί κατά της ευλογιάς θα πρέπει να επιλέγονται για τη φροντίδα τέτοιων ασθενών.
13. Γιατί όμως υπάρχει ανησυχία;
Ο συνολικός κίνδυνος παραμένει πολύ χαμηλός. Όμως κάθε ασθένεια που κυκλοφορεί στα ζώα και μπορεί να μεταδοθεί στους ανθρώπους έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μια νέα πανδημία, εάν μεταλλαχθεί και γίνει πιο εύκολα μεταδοτική. Και να ξαναπούμε πως η ευλογιά των πιθήκων δεν έχει ειδική θεραπεία ούτε ειδικό δανειοδοτημένο εμβόλιο. Ωστόσο, το εμβόλιο της ευλογιάς δίνει ανοσία στην ευλογιά των πιθήκων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία εάν χορηγηθεί αμέσως μετά την έκθεση.
14. Κινδυνεύουμε δηλαδή για νέα πανδημία;
Δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος νέας πανδημίας από αυτό τον ιό. Όσο περισσότεροι όμως άνθρωποι μολύνονται τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει η ευλογιά των πιθήκων να προσαρμοστεί στον ανθρώπινο οργανισμό. Επιπλέον, όσο περισσότερο χρόνο περνάει ο ιός μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό, τόσο περισσότερο χρόνο έχει για να εξελιχθεί. Θα μπορούσε ενδεχομένως δηλαδή να εξελιχθεί έτσι ώστε να εξαπλώνεται πιο γρήγορα μεταξύ των ανθρώπων».
Μέση Ανατολή: Διπλωματικός πυρετός για να αποτραπούν τα αντίποινα του Ιράν στο Ισραήλ - Φόβοι για ντόμινο στην περιοχή
Χαλκιδική: Τα 3 ερωτήματα για τον πνιγμό της 8χρονης - Ανακαλούνται οι άδειες για τις πισίνες της κατασκήνωσης
SOS από ΠΟΥ για την Mpox: Κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από νέα παραλλαγή της νόσου
Σάλος στην Ιταλία για ρατσιστικό βανδαλισμό γκράφιτι της μαύρης ολυμπιονίκη του βόλεϊ, Πάολα Εγκόνου
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr