Αυξάνονται οι vegan σε όλον τον κόσμο - Είναι τελικά ασφαλής και υγιεινή η χορτοφαγική διατροφή για τα παιδιά;
🕛 χρόνος ανάγνωσης: 18 λεπτά ┋
![AP photo](http://cdn.ethnos.gr/imgHandler/875/43ae03e3-9b94-4fe4-9757-c6f03f6d8863.jpg)
Το 2010, ο Ashish Kumar Jain, 28 ετών τότε και εργαζόμενος στο Ηνωμένο Βασίλειο ως επαγγελματίας πληροφορικής, έπεσε πάνω σε ένα διαδικτυακό βίντεο που τον επηρέασε βαθιά. Σε αυτό περιγράφονταν οι βιαιοπραγίες που εφαρμόζει η γαλακτοβιομηχανία, ιδίως στα μοσχάρια. Ως μελλοντικός γονέας, και σε μια εποχή που λαχταρούσε να επιστρέψει στην Ινδία για τη γέννηση του πρώτου του μωρού, λέει ότι έπεισε τον ίδιο και τη σύζυγό του να στραφούν σε χορτοφαγική διατροφή. Ζώντας στην Indore, μια πόλη στο κεντρικό ινδικό κρατίδιο Madhya Pradesh, το ζευγάρι αποφάσισε να μεγαλώσει και το παιδί του ως vegan.
Σήμερα η κόρη του Arul είναι μια υγιής, γυμνασμένη 11χρονη και ένθερμη υποστηρικτής της χορτοφαγίας. Η ανατροφή της ως παιδί vegan δεν ήταν τόσο αγχωτική όσο η αντιμετώπιση των ανησυχιών της ευρύτερης οικογένειας σχετικά με αυτές τις επιλογές, λέει ο Jain. Ένας παράγοντας έκανε τη μετάβαση ιδιαίτερα εύκολη, λέει: η μακρά ιστορία της Ινδίας στη μαγειρική χωρίς κρέας. Αν και η παράδοση αυτή τείνει να είναι χορτοφαγική και όχι vegan, περιέχει χρήσιμα μαθήματα για τη μεγιστοποίηση της διατροφικής δύναμης των φυτικών γευμάτων - τα οποία θα μπορούσαν να ωφελήσουν τον αυξανόμενο αριθμό των vegan ενηλίκων και παιδιών όχι μόνο στην Ινδία, αλλά σε όλο τον κόσμο.
Υπολογίζεται ότι 400 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ινδία (που αντιστοιχούν στο 39% του πληθυσμού της χώρας), δηλώνουν χορτοφάγοι για θρησκευτικούς και άλλους λόγους, σε σύγκριση με μόνο περίπου 5% στις ΗΠΑ. Η χορτοφαγική διατροφή δεν είναι το ίδιο με τη vegan διατροφή: συνήθως περιλαμβάνει γαλακτοκομικά, για παράδειγμα, ενώ η vegan διατροφή αποφεύγει όλα τα ζωικά προϊόντα. Ωστόσο, η χορτοφαγική κληρονομιά της Ινδίας έχει οδηγήσει σε μια ιδιαίτερα ποικιλόμορφη κουζίνα με πιάτα με επίκεντρο τα φυτά, τα οποία προσαρμόζονται εύκολα στις απαιτήσεις τωνvegan.
Σε συνδυασμό με τις νέες επιστημονικές γνώσεις σχετικά με τις φυτικές δίαιτες από ερευνητές σε όλο τον κόσμο, η εμπειρία αυτή θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει τους γονείς να απαντήσουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: είναι η χορτοφαγική διατροφή ασφαλής για τα παιδιά;
Ο βιγκανισμός σε άνοδο
Ο βιγκανισμός κερδίζει έδαφος σε όλο τον κόσμο, υποστηριζόμενος από εκστρατείες όπως το «Veganuary» (που ενθαρρύνει τους ανθρώπους να γίνουν βίγκαν για ένα μήνα), καθώς και από την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση σχετικά με τα κλιματικά οφέλη μιας δίαιτας χωρίς κρέας και γαλακτοκομικά. Ένας αυξανόμενος όγκος ερευνών δείχνει ότι οι φυτικές δίαιτες έχουν μια σειρά από οφέλη για την υγεία των ενηλίκων.
Στην Ινδία, το αυξανόμενο κίνημα των χορτοφάγων αξιοποιεί μια αρχαία παράδοση, με ομάδες χορτοφάγων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φορείς επιρροής να αναδεικνύουν τη διατροφική δύναμη των τοπικών δημητριακών, οσπρίων και σιτηρών. Οι vegan influencers διαφημίζουν τα οφέλη πανάρχαιων συστατικών όπως οι φακές, τα ρεβίθια και τα φασόλια mung. Το 2016, η Γερμανική Διεθνής Ακαδημία, ένα σχολείο-οικοτροφείο στην πόλη Τσενάι της Νότιας Ινδίας, έγινε πρωτοσέλιδο όταν έγινε ένα πλήρως vegan σχολείο.
Και ενώ πολλοί Ινδοί χορτοφάγοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το ghee (βούτυρο κλαριφιέ), το γιαούρτι και το paneer (τυρί cottage), ο Jain επισημαίνει ότι στο παρελθόν αυτό δεν ίσχυε απαραίτητα, καθώς πολλά παραδοσιακά πιάτα δεν περιέχουν γαλακτοκομικά. Ωστόσο, για τα παιδιά, οι κίνδυνοι και τα οφέλη μιας vegan διατροφής είναι κάπως πιο σύνθετα από ό,τι για τους ενήλικες.
Σχεδιασμός μιας ασφαλούς vegan διατροφής
Ίσως η πιο σημαντική πτυχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι ένα παιδί που αναπτύσσεται χρειάζεται συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά για κάθε αναπτυξιακό στάδιο. Εάν αυτά παραλείπονται, οι συνέπειες μπορεί να είναι επικίνδυνες, ιδίως για τα μικρότερα παιδιά. Το φαγητό τους πρέπει επίσης να είναι ιδιαίτερα πυκνό σε θρεπτικά συστατικά και ενέργεια, επειδή οι μερίδες τους είναι μικρότερες.
«Τα βρέφη και τα παιδιά μεγαλώνουν και αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς (ιδίως κατά τη βρεφική ηλικία) και έχουν πολύ υψηλές απαιτήσεις για ορισμένα θρεπτικά συστατικά, ενώ έχουν σχετικά μικρό στομάχι. Αυτό σημαίνει ότι οι τροφές που τους χορηγούνται πρέπει να έχουν τα μέγιστα θρεπτικά συστατικά και αρκετή ενέργεια σε σχετικά μικρό όγκο», λέει η Mary Fewtrell, καθηγήτρια παιδιατρικής διατροφής στο Ινστιτούτο Παιδικής Υγείας Great Ormond Street του University College του Λονδίνου.
Για τα βρέφη, το μητρικό γάλα θεωρείται ως ο καλύτερος τρόπος παροχής της διατροφής και της ενέργειας που χρειάζονται για να αναπτυχθούν, ενώ για τα νήπια και τα μικρά παιδιά, η χορτοφαγική διατροφή πρέπει να σχεδιαστεί προσεκτικά για να διασφαλιστεί ότι ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
Ο λανθασμένος βιγκανισμός έχει πράγματι οδηγήσει σε μερικές σπάνιες, αποφεύξιμες τραγωδίες σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Το 2016, ένα παιδί ενός έτους στο Μιλάνο της Ιταλίας απομακρύνθηκε από τους γονείς του, αφού οι εξετάσεις αίματος αποκάλυψαν ότι είχε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου, αφού ακολουθούσε χορτοφαγική διατροφή. Τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το ενός έτους παιδί ζύγιζε όσο ένα παιδί τριών μηνών και τα επίπεδα ασβεστίου του ήταν μόλις αρκετά για να επιβιώσει με το ζόρι. Το 2017, ένα δικαστήριο στο Βέλγιο καταδίκασε τους γονείς ενός επτά μηνών μωρού που πέθανε από αφυδάτωση και υποσιτισμό, αφού είχε τραφεί με φυτικό γάλα από βρώμη, φαγόπυρο, ρύζι και κινόα. Για τα μεγαλύτερα παιδιά, η έρευνα δείχνει ότι η χορτοφαγική διατροφή μπορεί να έχει οφέλη - αλλά και κάποια μειονεκτήματα.
Πρωτοποριακή έρευνα για τα vegan παιδιά
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του BBC, το 2021, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Clinical Nutrition συνέκρινε τα αποτελέσματα της υγείας από τη βίγκαν, τη χορτοφαγική και την παμφάγα διατροφή σε πολωνικά παιδιά ηλικίας 5-10 ετών. Στη μελέτη συμμετείχαν 63 βίγκαν, 52 χορτοφάγοι και 72 παμφάγοι - οι τελευταίοι έτρωγαν μια ποικίλη διατροφή που περιελάμβανε κρέας και γαλακτοκομικά. Η Malgorzata Desmond, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, είναι τώρα επίτιμη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Παιδικής Υγείας UCL Great Ormond Street.
«Αν και ο αριθμός των παιδιών στη μελέτη μας ήταν σχετικά μικρός, πρόκειται για τη μεγαλύτερη μελέτη του είδους της που έχει διεξαχθεί ποτέ ειδικά σε παιδιά αυτής της ηλικίας που είναι vegan- η πρώτη που προσέλαβε (πάνω από) 50 συμμετέχοντες σε κάθε ομάδα φυτικής διατροφής και τους συνέκρινε με προσεκτικά αντιστοιχισμένους παμφάγους», λέει η Desmond.
Η μελέτη εντόπισε τόσο καλά όσο και κακά σημεία για τα χορτοφάγα παιδιά, λέει ο Fewtrell, ο οποίος ήταν συν-συγγραφέας της μελέτης. «Τα καλά νέα ήταν ότι σε σύγκριση με τους παμφάγους συνομηλίκους τους, τα vegan παιδιά ήταν πιο αδύνατα και είχαν καλύτερους δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως χαμηλότερη χοληστερόλη στο αίμα», λέει. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των καρδιακών παθήσεών τους αργότερα στη ζωή τους. «Τα μειονεκτήματα ήταν ότι ήταν κοντύτερα και είχαν χαμηλότερη οστική μάζα από την αναμενόμενη για την ηλικία τους».
Ενώ τα παιδιά των χορτοφάγων ήταν κατά μέσο όρο 3 εκατοστά πιο κοντά, αυτό δεν σημαίνει ότι είχαν καχεκτική ανάπτυξη ή ότι θα παρέμεναν πάντα κοντά, λέει ο Jonathan Wells, καθηγητής ανθρωπολογίας και παιδιατρικής διατροφής στο UCL και άλλος ένας συν-συγγραφέας της μελέτης. «Τα χορτοφάγα παιδιά είχαν λιγότερη λιπώδη μάζα και είχαν την τάση να ζυγίζουν λιγότερο. Είναι πιθανό να έφταναν στην εφηβεία λίγο αργότερα. Έχουμε δει ότι τα παιδιά που φτάνουν αργότερα στην εφηβεία στην πραγματικότητα παρατείνουν την περίοδο ανάπτυξής τους, επειδή μεγαλώνουν για περισσότερα χρόνια», λέει ο Wells. Υπήρχε λοιπόν η δυνατότητα αυτά τα παιδιά να μεγαλώσουν ψηλότερα ως ενήλικες.
Το μόνο εύρημα που οι ερευνητές θεώρησαν ανησυχητικό ήταν η συγκριτικά χαμηλότερη οστική πυκνότητα. «Τα οστά φτάνουν στη βέλτιστη πυκνότητά τους στις αρχές της δεκαετίας του 20. Και έτσι, αν δεν χτίσετε την οστική πυκνότητα εκείνη την εποχή, δεν θα μπορέσετε να το κάνετε αυτό αργότερα», λέει ο Wells. Όσοι έχουν χαμηλότερη οστική πυκνότητα στην ενήλικη ζωή θα νιώσουν τις επιπτώσεις της σε μεγαλύτερη ηλικία, καθιστώντας τους πιο ευάλωτους σε ασθένειες όπως η οστεοπόρωση, καθώς τα οστά γίνονται σιγά σιγά πιο εύθραυστα. «Έτσι, η χορτοφαγική διατροφή μπορεί να έχει αλλάξει το προφίλ των ασθενειών στις οποίες οι άνθρωποι κινδυνεύουν περισσότερο καθώς μεγαλώνουν», λέει ο Wells. «Αντί για καρδιαγγειακά νοσήματα [καρδιακές παθήσεις], μπορεί να είναι επιρρεπείς σε οστικές παθήσεις (ασθενέστερα οστά). Αλλά δεν σημαίνει ότι είναι από τώρα ασθενείς».
Ορισμένα από τα ευρήματα της μελέτης ήταν εκπληκτικά. Για παράδειγμα, τα χορτοφάγα παιδιά είχαν την τάση να τρώνε περισσότερο πρόχειρο φαγητό, όπως πίτσα και αναψυκτικά - μια υπενθύμιση ότι η χορτοφαγική διατροφή δεν εγγυάται από μόνη της ένα υγιεινό, ισορροπημένο μενού. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι παμφάγοι είχαν την υψηλότερη εκτιμώμενη πρόσληψη πρωτεϊνών και οι χορτοφάγοι τη χαμηλότερη - αλλά οι χορτοφάγοι είχαν την υψηλότερη εκτιμώμενη πρόσληψη ασβεστίου. (Οι χορτοφάγοι, όπως αποδεικνύεται, είχαν τη χαμηλότερη).
Και σχεδόν το ένα τρίτο των παιδιών που ακολουθούσαν είτε βίγκαν είτε χορτοφαγική διατροφή στη μελέτη δεν έλαβαν συμπληρώματα Β12 ή τρόφιμα εμπλουτισμένα με Β12 - παρόλο που τέτοια συμπληρώματα συνιστώνται συνήθως για άτομα που ακολουθούν φυτική διατροφή. Η Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, αναφέρει ότι οι καλά σχεδιασμένες χορτοφαγικές και vegan δίαιτες είναι κατάλληλες για όλα τα στάδια της ζωής, συμπεριλαμβανομένης της εγκυμοσύνης, της βρεφικής και της παιδικής ηλικίας. Αλλά προσθέτει επίσης ότι οι vegans πρέπει να διασφαλίζουν ότι λαμβάνουν βιταμίνη Β12, είτε με τη μορφή συμπληρωμάτων είτε με τη μορφή εμπλουτισμένων τροφίμων.
Ένα πιθανό συμπέρασμα είναι ότι ορισμένες από αυτές τις πραγματικές φυτικές δίαιτες θα μπορούσαν να έχουν καλύτερα αποτελέσματα, αν περιλάμβαναν πιο θρεπτικά συστατικά. Ή, όπως αναφέρουν οι συγγραφείς στην εργασία: «Τα παιδιά βίγκαν και χορτοφάγων χρειάζονται κατευθυντήριες γραμμές για το πώς να τρέφονται υγιεινά, πέρα από τις συμβουλές για τη χορήγηση συμπληρωμάτων».
Γενικότερα, οι μελέτες για τις δίαιτες με επίκεντρο τη φυτική διατροφή - άρα για τη βίγκαν, όχι μόνο για τη χορτοφαγία - τείνουν να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι είναι ασφαλείς για τα παιδιά. Μια διαχρονική μελέτη σε παιδιά ηλικίας από έξι μηνών έως οκτώ ετών στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις κλινικά σημαντικών διαφορών στην ανάπτυξη ή τη διατροφική κατάσταση για τα παιδιά με χορτοφαγική διατροφή, σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους. Ωστόσο, τα χορτοφάγα παιδιά (το δείγμα περιλάμβανε και βίγκαν) αντιμετώπιζαν υψηλότερες πιθανότητες να είναι λιποβαρή. Η Γερμανική Εταιρεία Παιδιατρικής και Εφηβικής Ιατρικής πήρε επίσης μια συνολικά θετική θέση σε ένα έγγραφο του 2019 σχετικά με τη χορτοφαγική (συμπεριλαμβανομένης της vegan) διατροφή για παιδιά και εφήβους, δηλώνοντας ότι "οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων που αναπτύσσονται μπορούν γενικά να καλυφθούν μέσω μιας ισορροπημένης, βασισμένης στα λαχανικά διατροφής", αν και προσθέτει ότι μια χορτοφαγική διατροφή στην παιδική και εφηβική ηλικία απαιτεί την επίβλεψη από παιδίατρο και ότι οι vegans πρέπει να συμπληρώνουν συμπλήρωμα Β12.
Οι κίνδυνοι σε μια διατροφή με βάση το κρέας
Η διατροφή με βάση το κρέας μπορεί επίσης να ενέχει τους δικούς της κινδύνους, λόγω των ορμονών που βρίσκονται στο κρέας και το γάλα - αν και τα στοιχεία σχετικά με αυτό είναι μικτά. «Στην κτηνοτροφία, οι συγκεντρώσεις οιστρογόνων στο γάλα είναι υψηλότερες λόγω των μακρών περιόδων αρμέγματος», αναφέρουν οι συγγραφείς μιας ανασκόπησης μελετών σχετικά με τα οιστρογόνα στο αγελαδινό γάλα και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία.
Επισημαίνουν ότι η έκθεση σε αυτές τις ορμόνες μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά και να διαταράξει την ανάπτυξή τους με τρόπους που μπορεί να γίνουν εμφανείς μόνο στην ενήλικη ζωή, για παράδειγμα, μέσω χαμηλότερου αριθμού σπερματοζωαρίων. Ωστόσο, υποστηρίζουν επίσης ότι το γάλα έχει μια σειρά από οφέλη για την υγεία. Η ανασκόπηση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ενώ οι ποσότητες οιστρογόνων στο αγελαδινό γάλα είναι πολύ χαμηλές για να επηρεάσουν την υγεία των ενήλικων ανθρώπων, θα πρέπει να γίνουν περισσότερες έρευνες σχετικά με τις επιπτώσεις στα παιδιά, ιδίως κατά τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης.
Επιστροφή στις ρίζες
Τα τελευταία χρόνια, τα φώτα της παγκόσμιας δημοσιότητας έχουν συχνά στραφεί σε φυτικές καινοτομίες, όπως το vegan τυρί ή τα μπιφτέκια χωρίς κρέας, τα οποία έχουν διευκολύνει πολλούς να στραφούν σε μια πιο φυτοκεντρική διατροφή. Όμως η εστίαση σε αυτές τις εντυπωσιακές καινοτομίες μπορεί να προκαλέσει τον κίνδυνο να λείψουν άλλα συστατικά που υπάρχουν εδώ και αιώνες - και τα οποία θα μπορούσαν να καλύψουν ορισμένα από τα πιθανά διατροφικά κενά των vegan οικογενειακών γευμάτων.
Η Bhavya Chandra Prem, μια 33χρονη τεχνική μηχανικός που μεγάλωσε στην περιοχή Kunnur της νότιας ινδικής πολιτείας Κεράλα, μεγάλωσε με μια κυρίως μη χορτοφαγική διατροφή που περιελάμβανε μοσχαρίσιο κρέας, κοτόπουλο στιφάδο και parathas (ένα ινδικό πλατύ ψωμί). Έγινε χορτοφάγος σχεδόν εν μία νυκτί το 2014, αφού μετακόμισε στην Ισπανία για το πανεπιστήμιο, όταν ένας χορτοφάγος φίλος και συγκάτοικος της τη ρώτησε «Γιατί θέλεις να σκοτώσεις και να φας κάτι που αγαπάς;». Μια μικρή έρευνα της έδειξε την πραγματικότητα της βιομηχανίας κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. «Είδα μερικά ντοκιμαντέρ όπως Cowspiracy, Earthlings και δεν μπορούσα να ζήσω ένα ψέμα και να καταναλώνω κρέας ή γαλακτοκομικά ή προϊόντα ψαριού. Από τότε είμαι χορτοφάγος και δεν έχω κοιτάξει πίσω», λέει η Prem, η οποία ζει πλέον στην Τσεχική Δημοκρατία.
Το 2020, όταν έμαθε ότι ήταν έγκυος, είχε να αντιμετωπίσει τρομερή πρωινή ναυτία μέχρι την 22η εβδομάδα και με δυσκολία κατάφερνε να κρατήσει οτιδήποτε άλλο εκτός από κράκερς, ρύζι και σούπα. Όταν πέρασε αυτή η φάση, άρχισε να αναζητά πιο υγιεινές και πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά χορτοφαγικές τροφές με την υποστήριξη του συζύγου της, ο οποίος είναι Ιταλός. Ο γυναικολόγος της είπε ότι ακολουθώντας μια χορτοφαγική διατροφή δεν θα έβλαπτε το παιδί τους, αρκεί να έτρωγε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες.
«Έτρωγα διάφορα είδη dals (όσπρια), φακές και όσπρια και τόνους σούπες λαχανικών, τόφου και προϊόντα σόγιας», λέει. Τα αγαπημένα της ήταν το cherupayaru (ένα κάρυ που φτιάχνεται με φασόλια mung) και τα μαγειρευτά φαγητά τύπου Κεράλα, τα οποία συνήθως περιλαμβάνουν γάλα καρύδας. Τον Νοέμβριο του 2021, το αγοράκι της γεννήθηκε με υγιή βάρος 3,6 κιλά και τα πάει καλά, λέει η Prem. Αν και προσθέτει ότι δεν θέλει να επιβάλει τις δικές της ηθικές αξίες στον γιο της, θα τον εκθέσει σε πιο διαφορετικές τροφές πέρα από το κρέας καθώς μεγαλώνει.
Τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες
Η Edwina Raj, κλινική διαιτολόγος στα νοσοκομεία Aster CMI με έδρα το Bengaluru, επισημαίνει ότι τα παραδοσιακά τρόφιμα της Ινδίας προσφέρουν πολλές επιλογές για τους vegans. «Έχουμε δει ότι ορισμένοι vegans τείνουν να βασίζονται υπερβολικά σε εξευγενισμένα άλευρα και υδατάνθρακες», λέει η ίδια. «Αντ' αυτού, θα πρέπει να επικεντρωθούν στους σύνθετους υδατάνθρακες. Προτείνουμε τις πολλές ποικιλίες μη επεξεργασμένου ρυζιού - κόκκινο, καστανό, μαύρο. Ως vegan γονέας, θα πρέπει να έχετε κατά νου ότι οι διατροφικές απαιτήσεις για πρωτεΐνες είναι 1g ανά κιλό σωματικού βάρους και να σχεδιάζετε τα γεύματά σας ανάλογα». Συνιστά το κεχρί, τις φακές, τα αποξηραμένα πράσινα μπιζέλια και τα φασόλια ως πηγές πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας.
Η Karla Moreno-Bryce (MDA, RD, LD), vegan Pediatric Nutrition Coach με έδρα τη Μινεάπολη των ΗΠΑ, υποστηρίζει ότι ανεξάρτητα από την επιλεγμένη κουζίνα της οικογένειας, ο σχεδιασμός υγιεινών vegan γευμάτων μπορεί να είναι σχετικά εύκολος.
«Η προετοιμασία γευμάτων για παιδιά που είναι χορτοφάγα απαιτεί απλώς λίγη προσοχή για να διασφαλιστεί ότι τα βασικά θρεπτικά συστατικά (σίδηρος, ψευδάργυρος, ιώδιο, ωμέγα-3, ασβέστιο, βιταμίνη D και βιταμίνη Β12) προσφέρονται κατά τη διάρκεια της ημέρας μέσω μιας ποικιλίας φυτικών τροφών και συμπληρωμάτων διατροφής», λέει. «Είναι ιδιαίτερα σημαντικό όλα τα vegan παιδιά να λαμβάνουν ένα αξιόπιστο συμπλήρωμα βιταμίνης Β12, κατά προτίμηση τη στιγμή που ξεκινούν στερεές τροφές. Πρόκειται για ένα θρεπτικό συστατικό που φυσικά λείπει από τις φυτικές τροφές και ένα συμπλήρωμα, εκτός από τις εμπλουτισμένες τροφές, είναι η πιο αξιόπιστη πηγή κάλυψης αυτού του σημαντικού θρεπτικού συστατικού».
Με το σωστό μείγμα συστατικών, λέει, οι γονείς μπορούν να προσφέρουν υγιεινές χορτοφαγικές εκδοχές πολλών διαφορετικών κουζινών: «Πολλοί vegan γονείς επικεντρώνονται στο να διασφαλίζουν ότι τα γεύματα των παιδιών τους αποτελούνται από λαχανικά, και ενώ αυτά είναι σημαντικά και παρέχουν μια σειρά από θρεπτικά συστατικά, δεν έχουν τις θερμίδες για να υποστηρίξουν την ανάπτυξη και την εξέλιξη ενός παιδιού. Ενθαρρύνω τους χορτοφάγους γονείς να επικεντρωθούν στην παροχή τροφών πλούσιων σε σίδηρο (όπως φασόλια, φακές και τόφου) και λίπος (όπως αβοκάντο και βούτυρα ξηρών καρπών), καθώς αυτά είναι δύο σημαντικά θρεπτικά συστατικά κατά τη διάρκεια περιόδων ταχείας ανάπτυξης», λέει η Moreno-Bryce.
Για να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες του αναπτυσσόμενου χορτοφάγου παιδιού του στην Ινδία, ο Ashish Kumar Jain έχει στραφεί σε τοπικά φυλλώδη λαχανικά, όπως σπανάκια, φύλλα τριγωνέλλας (methi), σπόρους κύμινου, κόλιανδρο και φύλλα κάρυ, καθώς και σε θρεπτικούς σπόρους σησαμιού, τόφου και κεχρί. Αντικαθιστά το γάλα με εκχυλίσματα από αμύγδαλα και καρύδες, φτιάχνει «τυρί» από κάσιους και πατάτες και γιαούρτι από γάλα φυστικιών. «Δεν αισθανθήκαμε ποτέ ότι στερούμαστε τα γαλακτοκομικά προϊόντα», λέει. «Και υπάρχουν πολλοί λόγοι για να δώσουμε προτεραιότητα στη χορτοφαγία που υπερβαίνουν τη διατροφή και την υγεία - συμπόνια για τα ζώα, το κλίμα και τη βιωσιμότητα. Ο βιγκανισμός είναι τόσο ένα κίνημα κοινωνικής δικαιοσύνης, όσο και μια υγιεινή επιλογή».
Με πληροφορίες από BBC
Μέση Ανατολή: Διπλωματικός πυρετός για να αποτραπούν τα αντίποινα του Ιράν στο Ισραήλ - Φόβοι για ντόμινο στην περιοχή
Χαλκιδική: Τα 3 ερωτήματα για τον πνιγμό της 8χρονης - Ανακαλούνται οι άδειες για τις πισίνες της κατασκήνωσης
SOS από ΠΟΥ για την Mpox: Κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από νέα παραλλαγή της νόσου
Σάλος στην Ιταλία για ρατσιστικό βανδαλισμό γκράφιτι της μαύρης ολυμπιονίκη του βόλεϊ, Πάολα Εγκόνου
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr