Αεροπορική τραγωδία στο Γραμματικό: Γιατί δεν πρόλαβε ο φροντιστής πιλότος – Πώς οι υπεύθυνοι καταδικάστηκαν στην Αθήνα και αθωώθηκαν στην Κύπρο
NewsroomΠοιος ξεχνάει την αεροπορική τραγωδία στο Γραμματικό; Τα ερωτήματα πολλά: Γιατί δεν πρόλαβε ο φροντιστής που είχε δίπλωμα πιλότου; – Γιατί οι υπεύθυνοι καταδικάστηκαν στην Αθήνα και αθωώθηκαν στην Κύπρο;
Από το 2005 έχουν περάσει 17 χρόνια. Ήταν μεσημέρι, 14 Αυγούστου του 2005, μια μέρα σαν σήμερα δηλαδή, παραμονή του Δεκαπενταύγουστου.
Το αεροσκάφος Boeing 737-300 της εταιρείας Helios Airways συντρίβεται στις πλαγιές του Γραμματικού Αττικής παρασύροντας στον θάνατο και τους 121 επιβαίνοντες.
Λίγη ώρα μετά την απογείωση, συνέβη ταχεία αποσυμπίεση της καμπίνας, η οποία προκάλεσε τη λιποθυμία επιβατών και πληρώματος.
Όλοι οι επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους. Οι συγγενείς των θυμάτων, εκτός από την οδύνη για τον χαμό των ανθρώπων τους, είχαν να αντιμετωπίσουν και την αδυναμία ταυτοποίησης των σορών, καθώς οι περισσότεροι είτε κάηκαν από την πυρκαγιά που ξέσπασε από την πρόσκρουση, είτε τα σώματά τους διαμελίστηκαν.
Κορμιά διαμελισμένα, ανθρωπινά κομμάτια
Αλλά ας διαβάσουμε πώς περιγράφει ο βετεράνος δημοσιογράφος Πάνος Σόμπολος στο βιβλίο του «Τα τραγικά γεγονότα της τελευταίας 35ετίας όπως τα έζησα» (εκδόσεις Πατάκη), την εμπειρία του από το τραγικό δυστύχημα: «Το τι αντικρίσαμε είναι δύσκολο να το περιγράψει κάποιος. Κορμιά διαμελισμένα, ανθρωπινά κομμάτια διάσπαρτα σε διάφορες κατευθύνσεις, τμήματα μικρότερα ή μεγαλύτερα του μοιραίου αεροσκάφους στραπατσαρισμένα και πάνω σε αυτά σάρκες ή ρούχα των άτυχων επιβατών. Καμένα κορμιά και αντικείμενα σκορπισμένα σε ακτίνα πολλών εκατοντάδων μέτρων. Η άτρακτος, σε μία κατηφόρα σφηνωμένη και καπνισμένη από τη φωτιά. Παντού φρίκη, συμφορά, πόνος δυστυχία, καταστροφή…
»Στον τόπο της τραγωδίας άρχισαν να καταφτάνουν συγγενείς των θυμάτων για να μάθουν νεότερα για τους ανθρώπους τους. Ήταν βέβαιοι όλοι, ότι δεν υπήρχε περίπτωση να έχει ζήσει κάποιος από τη συντριβή του Boeing, αλλά ο λαός λέει ότι η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία! Οι αστυνομικοί είχαν κλείσει παντού τις διόδους, που οδηγούσαν στην περιοχή της τραγωδίας και δεν επέτρεπαν σε κανέναν να πλησιάσει.
»Ασθενοφόρα, πυροσβεστικά, περιπολικά με τις σειρήνες να ουρλιάζουν, φόρτιζαν ακόμα περισσότερο την πνιγηρή ατμόσφαιρα. Τα συνεργεία με τους διασώστες συγκέντρωναν ανθρώπινα κορμιά και τα μετέφεραν στα ασθενοφόρα για να τα οδηγήσουν στα νεκροτομεία της Αθήνας και του Πειραιά. Το έργο τους ήταν ιδιαίτερα δύσκολο και επίπονο καθώς πολλά από τα κορμιά ήταν διαμελισμένα.
Σύμφωνα με τη νεκροψία - νεκροτομή όλοι οι επιβάτες ήταν ζωντανοί όταν συνετρίβη το Boeing. Όμως δεν ήταν γνωστό εάν διατηρούσαν τις αισθήσεις τους.
Απότομη αποσυμπίεσ, η αιτία
Σύμφωνα με το πόρισμα για την αιτία της συντριβής, το πρόβλημα στο αεροσκάφος προκλήθηκε από απότομη αποσυμπίεση του εσωτερικού του αεροπλάνου. Παράλληλα, στα ενεργά αίτια συγκαταλέγεται και η παραμονή του διακόπτη συμπίεσης του αεροσκάφους στη χειροκίνητη ρύθμιση κατά τον έλεγχο πριν από την πτήση. Αυτό είχε ως επακόλουθο να μειώνονται όσο περνούσε η ώρα τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής πίεσης και κατ’ επέκταση τα επίπεδα του οξυγόνου στο εσωτερικό του αεροπλάνου. Το αεροσκάφος πετούσε με αυτόματο πιλότο και με όλους τους επιβαίνοντες να έχουν χάσει τις αισθήσεις τους εκτός από τον αεροσυνοδό Ανδρέα Προδρόμου που έκανε προσπάθειες να αναλάβει τον έλεγχο του. Οι προσπάθειες του κύπριου φροντιστή απέβησαν μάταιες.
Το μυστήριο με τον φροντιστή
Ο Πάνος Σόμπολος γράφει σχετικά: «Νομίζω ότι έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να πούμε περισσότερα πράγματα για τον ηρωικό ιπτάμενο φροντιστή Ανδρέα Προδρόμου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώσαμε καθώς και από τα στοιχεία της τακτικής ανάκρισης, ο Προδρόμου ήταν ένας από τους τρεις του μοιραίου αεροσκάφους που έκανε χρήση της φορητής φιάλης οξυγόνου. Έτσι κατάφερε να διατηρήσει τις αισθήσεις του μέχρι την τελευταία στιγμή, δηλαδή την ώρα που κατέπεσε και συνετρίβη το αεροσκάφος.
»Ο Ανδρέας Προδρόμου κατείχε πτυχίο επαγγελματία χειριστή που το είχε πάρει στην Αγγλία. Είναι ο άνθρωπος, που κατάφερε λίγα λεπτά πριν από τη συντριβή να μπει στο πιλοτήριο. Πήγε και κάθισε στην άδεια θέση του κυβερνήτη και προσπάθησε να πάρει τον έλεγχο του αεροσκάφους πάνω από την Κέα· δυστυχώς δεν τα κατάφερε.
Και το ερώτημα που γεννάται είναι: για ποιο λόγο ο φροντιστής που ήταν και πιλότος δεν προσπάθησε νωρίτερα να αναλάβει τον χειρισμό του αεροσκάφους και να το προσγειώσει στην Αθήνα; Δανείζομαι ειδικά για τη συγκεκριμένη περίπτωση, την άποψη που διατυπώνει στην εμπεριστατωμένη έκθεση του, ο εμπειρογνώμονας αεροναυπηγός - μηχανικός Αλέξανδρος Φίσερ: «Μη έχοντας καμία ανταπόκριση, διότι ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης είχαν ήδη υποστεί τα συμπτώματα της υποξίας, αφού από την πρώτη στιγμή δεν έκαναν χρήση των μασκών τους, το αεροπλάνο είχε ήδη οριζοντιωθεί στο ύψος των 34.000 ποδών και συνέχιζε κανονικά την πορεία του μέσα στον αεροδιάδρομο προς Ρόδο και ΚΕΑ με τον αυτόματο πιλότο.
»Εξαντληθείσης της ποσότητας παροχής οξυγόνου στις μάσκες, αναμφίβολα για την επιβίωσή τους θα έκαναν στη συνέχεια χρήση των φορητών φιαλών οξυγόνου, που ήταν τέσσερις, όσες και το πλήρωμα καμπίνας και ενώ πλέον αντικειμενικός σκοπός ήταν η είσοδος στο πιλοτήριο για να δουν τι συνέβαινε… Θα έπρεπε όμως να πληκτρολογήσουν τον κωδικό, τον οποίο κατείχε η προϊσταμένη σύνοδος, για να ανοίξει η θωρακισμένη πόρτα του πιλοτηρίου, σύμφωνα με την εταιρική διαδικασία... Όπως προέκυψε, η θωράκιση της πόρτας με τον κωδικό της δεν επέτρεψε την έγκαιρη πρόσβαση στο πιλοτήριο του φροντιστού, ο οποίος ήταν κάτοχος πτυχίου επαγγελματία χειριστή που θα μπορούσε κατά πάσα πιθανότητα να προσγειώσει το αεροσκάφος με την επάρκεια καυσίμων που είχε ακόμα…».
Αν… Η ουσία είναι ότι ο φροντιστής δεν πρόλαβε και το αεροσκάφος καρφώθηκε στα πλευρά των βουνών του Γραμματικού συμπαρασύροντας στον θάνατο 121 ανθρώπους.
Το χρονικό της μοιραίας πτήσης
09:07: Η πτήση HCY 522 των Κυπριακών αερογραμμών Helios Airways αναχωρεί από τη Λάρνακα με προορισμό την Πράγα.
09:37: Εισήλθε στο FIR Αθηνών, όπου έγινε αυτομάτως η ταυτοποίηση του αεροσκάφους στο ραντάρ της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας της Ελλάδας.
10:07: Ο Πύργος Ελέγχου του αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος» επιχείρησε να επικοινωνήσει με το αεροσκάφος για να αρχίσει η διαδικασία καθόδου, χωρίς να υπάρξει ανταπόκριση. Ο Πύργος Ελέγχου συνέχισε τις επανειλημμένες κλήσεις και στη συχνότητα κινδύνου, χωρίς να καταστεί δυνατή η επικοινωνία.
10:20: Ο ελεγκτής της εναερίου κυκλοφορίας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) τηλεφώνησε στο αεροδρόμιο Λάρνακας, απ’ όπου ενημερώθηκε ότι είχε αναφερθεί πρόβλημα στο σύστημα κλιματισμού του αεροσκάφους. Λίγα λεπτά αργότερα, το αεροσκάφος χωρίς να επικοινωνεί, άρχισε να κάνει δεξιόστροφους κύκλους γύρω από την περιοχή Κέας, Κύθνου.
10:30: Αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας τίθενται σε ετοιμότητα
11:05: Απογειώθηκαν από την Νέα Αγχίαλο δύο μαχητικά F-16 τα οποία ήρθαν σε οπτική επαφή με το αεροπλάνο.
11:25: Οι πιλότοι των F-16 πλησιάζουν σε κοντινή απόσταση. Ο χειριστής του πρώτου F-16 διαπίστωσε ότι ο συγκυβερνήτης ήταν πεσμένος στο πιλοτήριο, ίσως λιπόθυμος, ενώ ο κυβερνήτης δε βρισκόταν στη θέση του. Στην οπτική επαφή τους, οι χειριστές των πολεμικών αεροσκαφών διαπίστωσαν ότι οι μάσκες οξυγόνου στην καμπίνα του αεροσκάφους ήταν ενεργοποιημένες
11:41: Οι πιλότοι των μαχητικών είδαν έναν άνθρωπο να προσπαθεί να πάρει τον έλεγχο του αεροπλάνου.
11:50: Τα καύσιμα του αεροπλάνου τελείωσαν, σταμάτησε ο αριστερός
12:00: Σταμάτησε και ο δεξιός κινητήρας
12:05: Το αεροσκάφος συνετρίβη στην ορεινή περιοχή του Γραμματικού…
Καταδίκη στην Αθήνα, αθώωση στη Λευκωσία!
Όπως σημειώνει στο βιβλίο του ο Πάνος Σόμπολος: Έπειτα από εκτεταμένες έρευνες και ανακρίσεις η υπόθεση παραπέμφθηκε στη δικαιοσύνη και ασκήθηκε ποινική δίωξη εναντίον πέντε υπευθύνων της εταιρείας, στους: Δημήτρη Πανταζή διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Γιώργο Κικκίδη διευθυντή πτητικής εκμετάλλευσης, Ιάνκο Στοϊμένοβ, βουλγαρικής υπηκοότητας, αρχιχειριστή των ιπτάμενων πληρωμάτων της εταιρείας, Μπράιαν Φλιν επιχειρησιακό υπάλληλο - προϊστάμενο εκμετάλλευσης της εταιρείας και Άλαν Ίργουιν μηχανικός αεροσκαφών και υπεύθυνος για την ασφαλή πτήση των αεροσκαφών της εταιρείας.
Με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών παραπέμφθηκαν σε δίκη οι τέσσερις από τους πέντε κατηγορούμενους. Δεν αποδόθηκαν κατηγορίες σε βάρος του Μπράιαν Φλιν.
Η δίκη κράτησε πολλούς μήνες και τελικά το δικαστήριο της Αθήνας εξέδωσε την απόφαση του με την οποία καταδίκασε και τους τέσσερις κατηγορούμενους σε πολυετείς ποινές φυλάκισης, αφού τους έκρινε ενόχους για ενσυνείδητη ανθρωποκτονία από αμέλεια. Όλοι τους δικάστηκαν ερήμην. Δεν αναγνώρισε κανένα ελαφρυντικό στους καταδικασθέντες το δικαστήριο.
Συγκεκριμένα, το τριμελές Πλημμελειοδικείο επέβαλε συνολικά στον καθένα ποινή φυλάκισης 123 ετών με ποινή βάσης τα 3 έτη για το πρώτο θύμα και επιπλέον ένα χρόνο για κάθε θύμα. Από αυτά - τα χρόνια - εκτιτέα ήταν τα 10 χρόνια. Στην εκτέλεση της ποινής των καταδικασθέντων δόθηκε αναστολή με την επιβολή χρηματικής εγγύησης 10.000 ευρώ στον καθένα.
Αυτά στην Αθήνα, γιατί το Κυπριακό Δικαστήριο αθώωσε τους κατηγορούμενους με το σκεπτικό ότι το κατηγορητήριο σε βάρος τους ήταν ατεκμηρίωτο, καθώς απουσιάζει μαρτυρία που να τους συνδέει με την τραγωδία… Ασκήθηκε αναίρεση από την Εισαγγελία, αλλα… αιωνία η μνήμη 121 ανθρώπων!
- Μέση Ανατολή: Διπλωματικός πυρετός για να αποτραπούν τα αντίποινα του Ιράν στο Ισραήλ - Φόβοι για ντόμινο στην περιοχή
- Χαλκιδική: Τα 3 ερωτήματα για τον πνιγμό της 8χρονης - Ανακαλούνται οι άδειες για τις πισίνες της κατασκήνωσης
- SOS από ΠΟΥ για την Mpox: Κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από νέα παραλλαγή της νόσου
- Σάλος στην Ιταλία για ρατσιστικό βανδαλισμό γκράφιτι της μαύρης ολυμπιονίκη του βόλεϊ, Πάολα Εγκόνου